Zarazić się możesz w banalny sposób, najczęściej w miejscu publicznym: na kąpielisku, w drewnianej saunie czy kabinie prysznicowej przy sali gimnastycznej, na pomoście nad jeziorem oraz... u siebie, od domowników. Zarodniki grzybów czyhają w ciepłych i wilgotnych miejscach i z takich najchętniej atakują. Czasami wystarczy jednorazowe włożenie klapków czy butów zarażonej osoby lub użycie jej ręcznika, gąbki czy pilnika do paznokci, wejście do tej samej wanny, by po paru dniach i na twojej skórze mogą pojawić się swędzące zmiany. Warto wiedzieć, że grzybicy sprzyja także potliwość stóp i noszenie przylegających nieprzewiewnych butów - w wysokiej temperaturze i wilgoci grzyby czują się świetnie. Często do infekcji stóp dołącza się po pewnym czasie zakażenie dłoni, dlatego mówi się często o grzybicy stóp i dłoni łącznie. Dermatolodzy podkreślają też, że istnieje indywidualna podatność na grzybicę. W przypadku uporczywych grzybic i nawrotów konieczna jest pełna diagnostyka oraz - w razie potrzeby - leczenie chorób, nasilających skłonność do infekcji: cukrzycy, choroby wrzodowej żołądka, nadczynności tarczycy, zaburzeń krążeniowych w rękach i nogach oraz otyłości.
Grzyby łatwiej atakują w okresach osłabienia odporności. Rozwojowi choroby sprzyjają: jedzenie dużych ilości słodyczy, długotrwała kuracja antybiotykowa, zażywanie tabletek antykoncepcyjnych oraz chemioterapia, stosowana w chorobach nowotworowych.
Najpopularniejsze grzyby
Grzyby zatruwają cię mykotoksynami - szkodliwymi produktami przemiany materii, które osłabiają odporność. Z ponad 100 tys znanych medycynie grzybów większość zakażeń powodują:
- około 55 proc. - dermatofity (Trichophyton mentagophytes v. mentagrophytes, Trichophyton rubrum, Microsporon canis, Microsporon audouinii). Mają rzadką zdolność rozkładania keratyny. „Wchodzą" pod skórę, a ich grzybnia przenika górne jej warstwy. Zajmują naskórek, włosy i paznokcie.
- około 35 proc. - drożdżaki /Candida albicans/. Rozmnażają się przez pączkowanie i zarodniki, które z łatwością unoszą się w powietrzu. Zajmują jamę ustną, gardło, jelito grube, pochwę, pachy, pachwiny, fałdy skórne.
- około 10 proc.- pleśniowce (Cladosporium, Alternaria, Aspergillus, Penicillium i Mucor - wielkości 2-5 mm) . Ich zarodniki krążą swobodnie w powietrzu. Mogą prowokować objawy chorobowe w astmie oskrzelowej, katarze siennym lub AZS. Zajmują układ oddechowy i pokarmowy.
Trzy odmiany choroby
Zaatakowana grzybicą skóra najpierw czerwienieje, piecze i swędzi. Naskórek zaczyna pękać i łuszczyć się. W stanie zaawansowanym staje się biały i rozmokły, nieprzyjemnie pachnie i tworzą się na nim pęcherze. Pojawia się ból. Grzybicę stóp najczęściej wywołuje dermatofit - Trichophyton, rzadziej drożdżak Candida albicans. Mogą one atakować na różne sposoby, wywołując trzy typy grzybic. .
- Międzypalcowa. Czuły punkt stopy to przestrzeń pomiędzy czwartym i piątym palcem oraz trzecim i czwartym. Naskórek ulega maceracji, staje się miękki i biały, pęka i łuszczy się powodując swędzenie nie do wytrzymania. Zmiany stopniowo obejmują boczne powierzchnie i grzbiety palców. Jeśli nie podejmiesz leczenia, infekcja może rozszerzyć się na paznokcie. Ten typ grzybicy często występuje u sportowców i dlatego nazywana jest "stopą atlety".
- Potnicowa. Na podeszwie tworzą się pojedyncze pęcherzyki i pęcherze, które z czasem zlewają się i pękają. Następnie naskórek boleśnie wysycha. Ten rodzaj grzybicy może też pojawić się na śródstopiu lub na palcach stóp
- Mokasynowa. Nazwa pochodzi od kształtu zmian obejmujących stopę jak „mokasyny" czyli podeszwę, boczne powierzchnie a nawet czasem grzbiet. Tworzą się nadmiernie rogowaciejące miejsca, skóra staje się sucha i biaława, i zaczyna się złuszczać, czemu towarzyszy ból. Oprócz bólu może występować świąd. Gdy grzybica obejmie pięty, ich skóra zaczyna pękać.
Kremy czy tabletki?
Kluczowa sprawa w walce z grzybicą to szybka reakcja już przy pierwszych dolegliwościach. Wtedy bowiem wystarczy smarowanie chorej stopy maścią lub kremem przeciwgrzybiczym np. preparatem Undofen, Terbiderm, Dactarin , Pevaryl lipogel. Leki dostępne na rynku zawierają różne substancje zwalczające grzyby: terbinafinę, klotrimazol, oksykonazol i kwas undecylenowy. Trzeba je stosować przez dwa tygodnie, nawet jeśli zmiany przestaną być wcześniej odczuwalne i widoczne. Lek nanosimy na skórę dwa razy dziennie. Wyjątkiem jest Lamisilatt 1® , którego w większości przypadków wystarczy użyć tylko raz. Żel ma w swoim składzie terbinafinę i unikatowy sposób wchłaniania: substancja grzybobójcza utrzymuje się w skórze do 13 dni powodując zniszczenie komórek grzybiczych..
Gdy nie podejmiesz terapii lub ją zaniedbasz, infekcja może się rozprzestrzenić i np. zaatakować paznokcie - wtedy wymaga już stosowania doustnych leków przeciwgrzybiczych w tabletkach (Onymax , Orungal). Ten ostatni preparat przyjmuje się krócej niż pozostałe. Zażywa się go po obfitym posiłku, 200 mg raz na dobę tylko przez 7 dni. Orungal zawiera itrakonazol, który nadłużej że wszystkich substancji grzybobójczych utrzymuje się w skórze. Działa terapeutyczne jeszcze przez 2-4 tygodnie po zakończeniu leczenia.
Jak się uchronić
Korzystając z sauny czy zbiorowych pryszniców zakładaj klapki, potem dokładnie osuszaj stopy i używaj dezynfekującego preparatu. Lepsze są klapki z gumy, a nie z pianki, w której mikroby mają korzystniejsze warunki do życia.
Regularnie stosuj preparaty przeciwgrzybiczne:
- Undofen do pryskania na skórę stóp oraz w obuwie i do skarpetek, Chinoksyzol tylko do butów i skarpet
- Mykodermina - zasypka do stóp.
- Wkładki "Comfort Fresh" Scholla chronią stopy przed grzybami
- Przeciwgrzybiczne zioła : szałwia działa ściągająco i antyseptycznie. Napar z szałwi (2-3 torebki zalane wrzątkiem) wlej do miski z wodą i mocz nogi.
- Maść nagietkowa (z apteki homeopatycznej) zwiększa kondycję zdrowej skóry.
- Po zakończeniu kuracji grzybicy stóp nigdy nie zakładaj używanego obuwia i skarpet bez uprzedniej dezynfekcji, a najlepiej je wyrzuć. Zarodniki dermatofitów potrafią przeżyć w butach i skarpetkach nawet kilka lat
Dieta antygrzybicza
Jeżeli twoja dieta obfituje w słodycze, białe bułeczki, makarony i ziemniaki - służy także grzybom, które w tych warunkach szybciej się mnożą. Nie znoszą natomiast błonnika. Dlatego menu oparte raczej na warzywach i mało słodkich owocach znakomicie wspiera kurację, przyspieszając wyleczenie.
- Jedz nabiał, zwłaszcza jogurt z żywymi kulturami bakterii, jaja, ryby, drób, masło, oleje, pieczywo typu graham i razowe, płatki owsiane.
- W antygrzybicznej diecie nie może zabraknąć naturalnych zabójców grzybów: czosnku (3 kapsułki albo 1 ząbek dziennie), cebuli (pół surowej dziennie) oraz chrzanu.



