Zdarza się, że mimo starań, systematyczności i skrupulatności w przestrzeganiu diety wskazówka wagi zatrzymuje się, lub ubytek masy ciała jest niezadowalający. Jeśli nie potrafisz pogodzić się z nadprogramowymi kilogramami lub gdy nadmiar kilogramów jest tak duży, że zagraża twojemu zdrowiu - skonsultuj się z lekarzem, który zadecyduje, jaka forma leczenia będzie dla ciebie najlepsza. Okazać się może, że dieta której przestrzegasz jest nieodpowiednia, lub popełniasz błędy, których nie jesteś świadoma. Może się jednak także okazać, że leczenie farmakologiczne będzie niezbędnym elementem wspomagającym leczenie dietetyczne.

Dla kogo farmakoterapia?

Wśród wskazań do leczenia farmakologicznego otyłości wymienia się niezadowalające efekty dotychczas stosowanej diety połączonej z wysiłkiem fizycznym. Kiedy jednak  można uznać  te wysiłki za nieskuteczne? Zdaniem specjalistów ma to miejsce w przypadku, gdy ubytek masy ciała nie przekroczył 2 kg w ciągu 1-2 miesięcy od rozpoczęcia kuracji odchudzającej. Leczenie można także podjąć u osób z BMI (stosunkiem masy ciała do wzrostu wyrażonego w m podniesionych do kwadratu) przekraczającym 30kg/m2 oraz u tych, u których BMI przekracza 27, lecz istnieje ryzyko wystąpienia chorób towarzyszących otyłości takich jak: choroby układu krążenia, cukrzyca czy zaburzenia lipidowe (np. podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL we krwi etc.).

Jak one działają?

Leki stosowane w ramach farmakoterapii otyłości mogą działać w dwojaki sposób: poprzez wpływanie na neuroprzekaźniki w mózgu odpowiadające za uczucie sytości oraz poprzez hamowanie aktywności enzymu trawiennego- lipazy trzustkowej, co pozwala na ograniczenie ilości przyswajanych przez organizm tłuszczów.

Zmniejszają apetyt

Środki te wpływają na pewne substancje występujące w mózgu (m.in. serotoninę czy noradrenalinę), zmieniając samopoczucie osoby je stosującej oraz wpływają na sposób myślenia o jedzeniu. Serotonina oraz noradrenalina powodują pojawienie się wrażenia sytości i zadowolenia. Lek hamujący ich wychwyt zwrotny zwiększa stężenie tych substancji w krążącej w organizmie krwi oraz potęguje efekt ich działania. Dzięki temu apetyt zmniejsza się. Dodatkowym efektem stosowania tego rodzaju leków jest zwiększenie wydatkowanej  energii. Za efekt ten odpowiada noradrenalina ??????. Leki hamujące wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny utrudniają także wystąpienie efektu jo-jo, tak często nękającego osoby odchudzające się.

Wśród działań niepożądanych tego rodzaju leków wymienia się: nieznaczne podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi, przyśpieszenie częstości pracy serca, suchość w ustach, zaparcia czy bezsenność. Oczywiście wystąpienie tych objawów jest cechą indywidualną i nie dotyczy każdego. Tego rodzaju leków nie powinno stosować się w przypadku kobiet w ciąży i u dzieci.

Hamują wchłanianie tłuszczów

Na rynku istnieją także leki, których działanie opiera się na hamowaniu aktywności enzymu trawiennego- lipazy trzustkowej. Wskutek leczenia triglicerydy w jelicie cienkim nie ulegają rozpadowi do kwasów tłuszczowych i glicerolu, co z kolei uniemożliwia ich przyswojenie przez organizm. Stosowanie tego rodzaju preparatów ogranicza zdolność organizmu do zwiększania własnych rezerw tłuszczowych, czyli odkładania się tkanki tłuszczowej.

Niestety stosowanie tych leków wiąże się z działaniami niepożądanymi. Dotyczą one przede wszystkim przewodu pokarmowego. W trakcie kuracji mogą pojawić się: bóle brzucha, wzdęcia, nudności i wymioty, a także wodniste albo tłuszczowe stolce. Leczenie trwające przez dłuższy czas może doprowadzić do znacznych niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (m.in. witamin  A,D,E,K), których suplementacja w tym wypadku jest  konieczna. Leki te nie mogą być stosowane przez osoby z zespołem złego wchłaniania, kobiety w ciąży oraz matki karmiące piersią.

Tabletki to dodatek

Farmakoterapia nie spowoduje wyleczenia z otyłości, jeśli nie będzie stosowana w połączeniu z dietą i wysiłkiem fizycznym. Największe efekty zauważa się zazwyczaj na początku kuracji, z czasem rezultaty nie są aż tak spektakularne.  Z tego właśnie powodu stosowanie leków wspomagających należy traktować jako uzupełnienie leczenia dietetycznego, a nie jako jedyną formę leczenia.

Zanim zdecydujesz się na tabletki

• Podejmij systematyczny wysiłek fizyczny, najlepiej taki, który sprawi ci przyjemność,

• Stosuj dietę niskokaloryczną, nie zapominaj jednak o drobnych przyjemnościach (od czasu do czasu), wymagany dzienny deficyt kaloryczny to 500-1000 kcal na dobę, co w ciągu tygodnia pozwoli ci na bezpieczną utratę masy ciała rzędu 0,5-1 kg.

Jak obliczyć prawidłową masę ciała?

Aby określić prawidłową masę ciała należy skorzystać ze wzoru:
wzrost (w m2) razy 25 = prawidłowa masa ciała

np. dla kobiety o wzroście 1,60m prawidłowa masa ciała wynosić będzie: 1,60*1,60*25= 64kg 

Nadwadze czy otyłość?

• Nadwaga: - BMI 25-30kg/m2 lub gdy osiągnięta masa ciała wynosi 110-120% prawidłowej masy ciała

• Otyłość: -BMI >30kg/m2 lub gdy  masa ciała przekracza wartość 120% prawidłowej masy ciała

Podczas pisania artykułu korzystano z następujących książek: 1. „Leczenie otyłości i towarzyszących zaburzeń metabolicznych" pod red. dr med. Magdaleny Szurkowskiej 2. „Otyłość. Zespół metaboliczny" prof. zw. dra hab. med. J. Tatonia 3. „Otyłość. Zapobieganie i leczenie" pod red. prof. dra hab. med. M. Jarosza

Dodaj komentarz