Różnorodność produktów dostępnych w sklepach przyprawia o zawrót głowy! Pięć różnych opakowań zawierających właściwie to samo i pięć różnych cen. Uwagę przykuwają promocje, bonusy i wyprzedaże. Prawdopodobnie często bez zastanowienia wkładasz do koszyka rzeczy, które dla osób na diecie i dbających o szczupłą sylwetkę są po prostu zakazane. Dlaczego tyle razy zdarza ci się na nie skusić? Pośpiech, nieuwaga? Najczęściej jednak wynika to z braku wiedzy, co jest zdrowsze i co ma więcej składników odżywczych. Proste zestawienie w poniższych tabelach tego, co zawierają podstawowe produkty spożywcze może zachęci cię do zmian. Nie musisz od razu robić rewolucji na liście twoich zakupów. Wystarczy zastąpić to, co mniej wartościowe, a nawet szkodliwe, tym, co cię nasyci, doda energii a nie dostarczy nadmiaru kalorii. Im więcej towaru w sklepach, tym większy masz wybór. Jeśli bardziej świadomie będziesz robić zakupy, tym łatwiej będzie ci zadbać o zdrowie, smukłą sylwetkę i zapał do życia.
- Mleko
- Szklanka (250 ml) mleka 3,2% tłuszczu
kalorie: 153
białko: 8,3 g
tłuszcz: 8,0 g
węglowodany: 12,0 g
- Szklanka mleka 1,5% tłuszczu
kalorie: 118 kcal
białko: 8,5 g
tłuszcz: 3,8 g
węglowodany: 12,5 g
Mleko ma wysoką wartość odżywczą, jest źródłem pełnowartościowego białka, witamin z grupy B, oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach A,D,E,K , a także wapnia pierwiastka niezbędnego do prawidłowej pracy układu kostnego, mięśniowego i nerwowego. Mleko pełnotłuste dostarcza o 35 kalorii więcej niż ta sama ilość mleka o zawartości tłuszczu zmniejszonej o połowę. Lepiej więc pić mleko odtłuszczone, ale bez przesady! Mleko zupełnie pozbawione tłuszczu (0% ) nie jest tak zdrowe jak to półtłuste. Obecne w mleku witaminy rozpuszczalne w tłuszczach praktycznie są bezużyteczne, ponieważ organizm nie może ich przyswoić. Nie wszyscy wiedzą, że mleko ma także wpływ na nasz nastrój dzięki zawartym w nim kazomorfinom, substancjom opioidowym (działającym podobnie jak narkotyki), które powodują, że czujemy się szczęśliwsi.
- Śmietana
- Łyżka śmietany (18% tł.)
kalorie: 28
białko: 0,4 g
tłuszcz: 2,7 g
węglowodany: 0,5 g
- Łyżka jogurtu naturalny (2% tł.)
kalorie: 9
białko: 0,6 g
tłuszcz: 0,3 g
węglowodany: 0,9 g
Do zabielenia ulubionej zupy lepiej używać śmietany o niskiej zawartości tłuszczu. Jeżeli jesteś na diecie najlepiej w ogóle zrezygnuj z dodatkowych kalorii i sięgnij po jogurt naturalny odtłuszczony i bez cukru. Jogurt ma 3 razy mniej kalorii niż 18 proc. śmietana!
- Sery żółte
- 1 plaster sera pełnotłustego sera Cheddar
kalorie: 117
białko: 8,1 g
tłuszcz: 9,5 g
węglowodany: 0 g
- 1 plaster żółtego sera Edamskiego
kalorie: 94
białko: 7,8 g
tłuszcz: 7,0 g
węglowodany: 0 g
Niestety, jeden plasterek sera żółtego, to dla wielu z nas ilość śladowa, dlatego zwykle sięgamy po kolejne plastry. Jeśli bardzo lubimy ser i trudno nam z niego zrezygnować, warto pamiętać, że ser nie równy serowi. Między dwoma plasterkami sera odtłuszczonego a sera tłustego jest różnica aż 50 kcal. Ale warto wiedzieć, że tyle samo kalorii dostarczysz sobie jedząc jednocześnie: średniej wielkości paprykę, duży zielony ogórek, duży pomidor i pęczek rzodkiewek. Z pewnością szybciej nasycisz głód właśnie w ten sposób, zamiast jeść kolejny plasterek sera.
- Sery twarogowe
- Pół szklanki (100g) tłustego twarożku kalorie: 175
białko: 17,7 g
tłuszcz: 10,1 g
węglowodany: 3,5 g
- Pół szklanki chudego twarożku
kalorie: 99
białko: 19,8 g
tłuszcz: 0,5 g
węglowodany: 3,5 g
Ser twarogowy tłusty jest prawie dwukrotnie bardziej kaloryczny od sera chudego. Zaletą sera tłustego jest jednak wysoka zawartość witaminy A w porównaniu do z sera chudego. Jest jej 16 razy więcej niż w chudym twarożku.
- Serki
- Kostka serka topionego
kalorie: 298
białko: 13,5 g
tłuszcz: 27 g
węglowodany: 1,2 g
- Kubeczek serka twarogowego ziarnistego
kalorie: 101
białko: 12,3 g
tłuszcz: 4,3 g
węglowodany: 3,3 g
Osoby dbające o linię powinny zrezygnować z serów topionych. Poza wysoką kalorycznością niewiele wnoszą do codziennej diety. Z pewnością lepiej zjeść kanapkę z serkiem ziarnistym, który dostarcza bardzo mało kalorii, a w dodatku jest źródłem białka o wysokiej wartości odżywczej.
- Mięso
- Wieprzowina, boczek bez kości (100g)
kalorie: 510
białko: 10,1 g
tłuszcz: 53 g
węglowodany: 0 g
- Wołowina, polędwica (100g)
kalorie: 113
białko: 20,1 g
tłuszcz: 3,5 g
węglowodany: 0 g
Prawdopodobnie nie raz skusiłaś się na kawałek aromatycznego boczku nie zastanawiając się nad tym ile ma kalorii. Różnica kalorii dostarczanych przez boczek w stosunku do plastra polędwicy wołowej jest aż 5-krotna! Lepiej w ogóle ogranicz jedzenie mięsa czerwonego, ponieważ zawarte w nim nasycone kwasy tłuszczowe mogą prowadzić do miażdżycy.
- Mięso białe
- Udko kurczaka ze skórą (100g)
kalorie: 158
białko: 16, 8 g
tłuszcz: 10, 2 g
węglowodany: 0 g
inne: cholesterol 84 mg
- Udko kurczaka bez skóry
kalorie: 99
białko: 21, 5 g
tłuszcz: 1, 3 g
węglowodany: 0 g
inne: cholesterol 58 mg
Mięso z kurczaka jest chude i bogate w składniki odżywcze, ale zawsze zdejmuj skórę, ponieważ jest dostarcza bardzo dużo kalorii i cholesterolu. Osoby z podwyższonym stężeniem cholesterolu we krwi w ogóle nie powinny jeść kurczaka ze skórą. Ta sama porcja kurczaka bez skóry dostarcza 10 razy mniej tłuszczu niż mięso ze skórką!
- Wędlina
- 1 plasterek mielonki
kalorie: 34
białko: 2,6 g
tłuszcz: 2,3 g
węglowodany: 0,7g
- Plasterek szynki z piersi kurczaka
kalorie: 10
białko: 2,1 g
tłuszcz: 0,1 g
węglowodany: 0 g
Jeśli masz możliwość wyboru, z całą pewnością postaw na chude wędliny takie jak szynka z piersi indyka, czy kurczaka, zalecane w diecie ubogoenergetycznej. 10 gramowy plasterek szynki z piersi kurczaka dostarcza aż 3 razy mniej kalorii od mielonki i co ważniejsze 23 razy mniej tłuszczu! Kupuj wędlinę o wysokiej jakości, bo tylko ona jest źródłem pełnowartościowego białka. Mielonki mają mnóstwo składników zastępczych np. izolatów białka sojowego.
- Ryby
- Filet ze świeżego dorsza (100g)
kalorie: 70
białko: 16,5 g
tłuszcz: 0,3 g
węglowodany: 0 g
- Filet z łososia
kalorie: 201
białko: 19,9 g
tłuszcz: 13,6 g
węglowodany: 0 g
Biorąc pod uwagę jedynie kaloryczność łatwo odnieść wrażenie, że dorsz jest lepszy niż łosoś. Jednak filet z łososia jest świetnym źródłem wielonienasyconych niezbędnych kwasów tłuszczowych (omega-3), które bardzo korzystnie wpływają na organizm, obniżają ciśnienie tętnicze, pielęgnują skórę od wewnątrz i zapobiegają chorobom serca. Ryby tłuste są niezastąpione w profilaktyce miażdżycy. Z powodu ich kaloryczności wiele osób rezygnuje z tłustych ryb. Lepiej będzie jeśli przynajmniej od czasu do czasu przygotujesz sobie danie z łososia.
- Konserwy rybne
- Śledź w oleju 100g
kalorie: 301
białko: 16,4 g
tłuszcz: 26,5 g
węglowodany: 0 g
- Śledź w sosie pomidorowym 100g
kalorie: 159
białko: 13,8 g
tłuszcz: 9,7 g
węglowodany: 4,6 g
Śledź, podobnie jak łosoś, halibut, węgorz czy makrela, należy do ryb tłustych, jest więc źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które zapobiegają miażdżycy. Ze względu na kalorie wybierz raczej rybę w sosie pomidorowym, a nie w oleju lub w tłustych sosach śmietanowych.
- Ryż
- Pół szklanki ryżu białego
kalorie: 344
białko: 6,7 g
tłuszcz: 0,7 g
węglowodany: 78,9 g
inne: błonnik 2,4 g
- Pół szklanki ryżu brązowego
kalorie: 322
białko: 7,1 g
tłuszcz: 1,9 g
węglowodany: 76,8 g
inne: błonnik 8,7 g
Ryż brązowy ma wyższą wartość odżywczą niż ryż biały, który w trakcie oczyszczenia i przeróbki traci cenne składniki mineralne i witaminy głównie z gr. B, a także błonnika. Błonnik wspomaga pracę przewodu pokarmowego, zapobiega zaparciom a także reguluje poziom cukru we krwi.
- Makarony a kasza
- Porcja 100g makaronu dwujajecznego
kalorie: 374
białko: 11,9 g
tłuszcz: 2,4 g
węglowodany: 77,8 g
- 100g kaszy gryczanej
kalorie: 336
białko: 12,6 g
tłuszcz: 3,1 g
węglowodany: 69,3 g
Kasze gruboziarniste oraz mąki razowe są doskonałym źródłem błonnika. Makarony z mąki białej zawierają go znacznie mniej. Kasza gryczana zawiera też więcej: fosforu, magnezu, żelaza czy cynku. Magnezu w kaszy jest aż 8 razy więcej niż w makaronach! Makaron jest natomiast lepszym źródłem: witaminy A i D.
- Chleb
- Kromka chleba żytniego pełnoziarnistego 30g
kalorie: 71
białko: 2,0 g
tłuszcz: 0,5 g
węglowodany: 16,2 g
- Kromka zwykłego chleba
kalorie: 74
białko: 1,6 g
tłuszcz: 0,4 g
węglowodany: 17,1 g
Jeśli zastanawiasz się jaki chleb włożyć do koszyka, zdecydowanie radzimy pełnoziarnisty. Zawiera żelazo, magnez, fosfor, wapń a także witaminy z grupy B i błonnik. Po zjedzeniu kromki chleba z mąki białej bardzo szybko poczujesz głód. Jeśli chcesz dłużej czuć się syta, postaw na pieczywo pełnoziarniste.
- Owoce
- Banan
kalorie: 95
białko: 1,0 g
tłuszcz: 0,3 g
węglowodany: 23,5 g
- Grejpfrut
kalorie: 36
białko: 0,6 g
tłuszcz: 0,2 g
węglowodany: 9,8 g
Banany są pyszne, ale niestety bardzo kaloryczne. Jeden owoc dostarcza ok. 100 kcal. Oczywiście nie musisz z nich zupełnie rezygnować. Drobna przyjemność od czasu do czasu nie zaszkodzi, tym bardziej że banany mają dużo potasu, i Beta-karotenu. Jednak w trakcie diety lepiej jeść owoce mniej kaloryczne np. grejpfruty, maliny, morele, brzoskwinie, truskawki, arbuzy czy melony. Jeden grejpfrut zawiera ponad 4 razy więcej witaminy C niż jeden banan.
- Owoce świeże i suszone
- Pół szklanki suszonych moreli (100g)
kalorie: 284
białko: 5,4 g
tłuszcz: 1,2 g
węglowodany: 72,2 g
- Świeże morele (100 g)
kalorie: 47
białko: 0,9 g
tłuszcz: 0,2 g
węglowodany: 11,9 g
Pogryzasz w wolnej chwili suszone owoce? Być może w ten sposób chcesz odzwyczaić się od jedzenia słodyczy? Wprawdzie suszone owoce są lepsze niż czekoladowy baton, ale uważaj! One też mają dużo cukru i są o wiele bardziej kaloryczne niż owoce świeże. Dlatego lepiej wybierz te drugie. Co więcej, świeże owoce na dłużej wypełniają żołądek i powodują, że wolniej stajesz się głodna. Morele suszone zawierają wiele witamin i składników mineralnych ale są 6 razy bardziej kaloryczne niż świeże.
- Dżemy owocowe
- 1 łyżka dżemu truskawkowego wysokosłodzonego
kalorie: 45
białko: 0,1 g
tłuszcz: 0,0 g
węglowodany: 11,2 g
- 1 łyżka dżemu truskawkowego niskosłodzonego
kalorie: 28
białko: 0,1 g
tłuszcz: 0,0 g
węglowodany: 6,8 g
Nie wyobrażasz sobie poranka bez kanapki z dżemem? Nie musisz z niej rezygnować, ale kupuj tylko niskosłodzony. Smak ten sam a kalorii o połowę mniej. Warto też oprócz kromki z dżemem dodać coś z nabiału, jogurt albo kawałek białego sera.
Opracowano na podstawie: „Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw"- Kunachowicz H., PZWL, 2005



