Jagody czerwone
Fiszka zdrowotna. Do tej rodziny zaliczają się borówki brusznice oraz żurawiny. Popularność tych owoców w naszym jadłospisie oraz apteczce ma długą tradycję. W medycynie ludów Północy stosowano je jako lek na szkorbut, a także na ropiejące rany i stłuczenia (w postaci okładów). Współczesna medycyna tylko potwierdziła słuszność takiego zastosowania, gdyż czerwone jagody, zwłaszcza żurawiny, zawierają cykliczne proantycyjanidy. To substancje przeciwbakteryjne, które powszechnie stosuje się w lekach podawanych w zapaleniach dróg moczowych, bo zabijają odpowiedzialne za nie bakterie Escherichia (osiadają one na śluzówce i się mnożą). Wyciąg z żurawin używany jest leczeniu kamicy nerkowej. Proantycyjanidy stosuje się ponadto w profilaktyce chorób serca.

Flawonidy zawarte w czerwonych jagodach przypominają flawonidy obecne w czerwonym winie, które rozszerzają naczynia krwionośne, a tym samym zapobiegają powstawaniu zakrzepów. Mają silne własności antyutleniające, a więc zapobiegają utlenianiu cholesterolu, a tym samym powstawaniu zmian miażdżycowych. Duża zawartość tanin, zwłaszcza w żurawinie, zapobiega rozmnażaniu się bakterii Helicobakter pylori, odpowiedzialnej za wywoływanie choroby wrzodowej.

Fiszka kulinarna. Najlepszy jest świeży sok wyciskany z żurawin, ale flawonidy zawiera również sok z mrożonych owoców lub domowy syrop żurawinowy. Z liści borówki brusznicy robi się napar.

Jagody czarne i amerykańskie
Fiszka zdrowotna. Znane również jako borówka czernica, są wyjątkowo bogate w antocyjany, roślinne związki o niebieskofioletowym zabarwieniu, które niszczą bakterie oporne nawet wobec antybiotyków. Dzięki temu leczą infekcje dróg moczowych oraz zatrucia pokarmowe. Ich korzystne działanie jest udokumentowane również w leczeniu miażdżycy, chorób serca, zapaleniach żył. Wiara w to, że związki te korzystnie wpływają na wzrok, pobudzając produkcję rodopsyny, substancji niezbędnej do prawidłowego widzenia o zmroku, sprawiła, że w brytyjskim lotnictwie piloci RAF dostawali dodatkowe przydziały dżemów z czarnych jagód. W owocach tych kryje się też bogactwo garbników - stąd działanie łagodzące biegunki. Jak większość jagód, borówka czernica zawiera flawonoidy, związki o silnym działaniu przeciwutleniającym, czyli neutralizującym wolne rodniki i spowalniającym procesy starzenia organizmu. Należy wspomnieć też o wspomagających trawienie pektynach, glukochinonie stabilizującym poziomo cukru we krwi (działanie podobne do insuliny) oraz sporych ilościach potasu regulującego pracę układu krążenia.
Fiszka kulinarna. Dzieci uwielbiają jagody posypane cukrem. My polecamy zmiksowanie świeżych owoców na mus i podawanie go ze śmietaną do naleśników. Świetna jest też zupa jagodowa, czyli zagotowane szybko owoce, schłodzone i podane ze śmietaną na zimno. No i pierogi...

Dla zapobiegliwych: wymyte owoce wsypujemy do słoika, zasypujemy łyżką cukru, zalewamy wrzątkiem i zagotowujemy. Jagody w wekach przydadzą się, kiedy będzie bolał brzuch - szczególnie dzieciom. Można je także podawać małym kotom i szczeniakom, kiedy mają biegunkę.

Poziomki i truskawki
Fiszka zdrowotna. Zaliczamy je do jednej rodziny, gdyż truskawka powstała w Europie wskutek skrzyżowania przywiezionej z Ameryki poziomki wirginijskiej i chilijskiej, benefity z jedzenia tych owoców są więc podobne. Truskawki zawierają bogactwo witaminy C - szklanka truskawek lub poziomek zaspokaja dzienne na nią zapotrzebowanie - poza tym są magazynem witamin z grupy B, czyli m.in. kwasu foliowego niezbędnego do tworzenia czerwonych krwinek, oraz żelaza (również działa krwiotwórczo) i potasu ważnego w wypadku chorób serca. Owoce te obfitują również we frakcje błonnika zwane pektynami (pobudzają perystaltykę jelit) oraz kwasy organiczne usprawniające procesy trawienia i przyspieszające przemianę materii. W medycynie ludowej wykorzystywano te owoce do leczenia biegunek, dolegliwości żołądkowych i niedokrwistości.

Fiszka kulinarna. Ciekawe, że to właśnie medycyna ludowa zalecała uczulonym na truskawki zjadać je w połączeniu ze zsiadłym mlekiem. Dziś owoce te popularne są z bitą śmietaną oraz jako musy do ciast. W wydaniu wykwintnym serwuje się je do szampana, bo podnoszą bukiet wytrawnych win musujących.

Maliny i jeżyny
Fiszka zdrowotna. Jeżyny zostały kilka lat temu poddane badaniom, z których wynika, iż zawierają taką ilość minerałów i antyoksydantów, że nie dopuszczają do rozwinięcia choroby nowotworowej u dzikich zwierząt (Badania Ohio State University). Nie namawiamy, aby liczyć na cudotwórcze działanie tych owoców, ale dawka witamin przyda się, bo na pewno jeżyny obniżają ryzyko zachorowania na raka okrężnicy. Sok z jeżyn i malin działa przeciwgorączkowo i napotnie. Maliny są bogatym źródłem witaminy C i kwasu salicylowego (to dzięki niemu obniża się temperatura ciała).

Fiszka kulinarna. Maliny surowe doskonałe pasują do rolady biszkoptowej (10 minut przyrządzania, 20 pieczenia), a w kompocie oraz w charakterze syropu - do herbaty. Soki z malin i jeżyn stosuje się przy stanach gorączkowych i przeziębieniach. Jeżyny w syropie są świetne jako dressing do lodów i ciast.

Agrest i porzeczki
Fiszka zdrowotna. Plasują się na drugim miejscu pod względem zawartości witaminy C - 200 mg na 100 g owoców. Zawierają również cynk, wspomagający układ odpornościowy organizmu. Medycyna ludowa zaleca picie soku z czerwonych porzeczek przy niestrawności i zgadze. Z uwagi na zawartość soli żelaza, porzeczki czarne i czerwone poleca się chorym na anemię. Poza tym agrest i porzeczki, bogate w pektyny, korzystnie wpływają na pracę przewodu pokarmowego.
Fiszka kulinarna. Nic tak dobrze nie pasuje do lodów czekoladowych, jak mus lub konfitury z czarnej porzeczki! Konfitury z czerwonej będą przysmakiem dla dzieci. Soki z tych drobnych owoców warto mieć w podręcznej apteczce-spiżarni, na wypadek kłopotów z trawieniem i jako naturalne źródła naturalnej witaminy C.

Owoce na liczniku
Iza Czajka, autorka książek „Dieta w wielkim mieście" oraz „Fitness w wielkim mieście", uważa, że kobieta trzydziestoletnia nie powinna spożywać więcej niż 1800 kalorii dziennie, z czego na owoce może przeznaczyć tylko 20 proc., czyli ok. 200 kcal. W przeciwnym razie zwiększa się ilość zjadanej sacharozy, która zamieni się w tkankę tłuszczową. Przy diecie 1000 kalorii owoce mogą stanowić tylko 10 proc. zjadanych kalorii, czyli nie więcej niż 100.

Dodaj komentarz