Trzech na pięciu dorosłych mężczyzn ma brzuszek, prowadzi siedzący tryb życia i pije za dużo alkoholu. Ciśnienie powyżej 140/90 mm Hg częściej występuje również u mężczyzn niż u kobiet. W połączeniu z paleniem papierosów i stresem to prosta droga do rozwoju niemal wszystkich cywilizacyjnych, oraz typowo męskich chorób, obejmujących zaburzenia pracy układu płciowego.
Męskie bóle
W ostatnich latach coraz więcej mężczyzn w wieku od 25 do 40 lat narzeka na bóle narządów płciowych, a prawie połowa z nich odczuwa dolegliwości jąder. W czasie badania okazuje się często, że ten ból nie ma żadnej przyczyny anatomicznej. Choroby męskich narządów płciowych mogą być spowodowane przez brak ruchu, co fatalnie wpływa na stan kręgosłupa, mięśnie pleców i brzucha. Przykładem takiej choroby jest tzw. ból udzielony jądra. Jej bezpośrednią przyczyną są niekorzystne zmiany odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa lub współistniejąca przepuklina pachwinowa. Źródła zaburzeń bólowych upatruje się także w psychice. Długo trwający stres w pracy może u niektórych mężczyzn wywołać tzw. dysfunkcję nerwowo-mięśniową dna miednicy, czyli stały skurcz niektórych mięśni podbrzusza. I właśnie ten skurcz powoduje dojmujący ból.
Leczeniem dolegliwości męskich narządów płciowych zajmuje się urolog. Pierwsza wizyta polega na szczegółowym wywiadzie oraz dokładnym badaniu, które wykluczy organiczne przyczyny zaburzeń. Urolog zleca podstawowe badania diagnostyczne, m.in. USG. W razie potrzeby kieruje mężczyznę do anestezjologa, który może zastosować blokady przeciwbólowe (znieczulenie nerwów narządów płciowych). Potrzebna jest także wizyta u fizykoterapeuty, który nauczy ćwiczeń rozluźniających mięśnie dna miednicy.
Problemy z prostatą
Powiększanie się gruczołu krokowego zaczyna się z reguły po 40., 50. roku życia. Przyczyną może być m.in. powolny spadek poziomu męskiego hormonu – testosteronu. Początkowo mężczyzna coraz częściej odczuwa potrzebę oddawania moczu w nocy: musi wstawać trzy, czasem pięć razy. Później także w dzień. W miarę upływu czasu, gdy prostata jest już bardzo powiększona, może dojść do zatrzymania moczu.
Leczeniem zajmuje się urolog. Profilaktycznie badanie kontrolne obejmuje także test na obecność we krwi antygenu PSA, świadczącego o zmianach rakowych prostaty. Warto zgłosić się do urologa już przy pierwszych objawach, gdyż powiększanie się prostaty mogą zatrzymać leki. W zaawansowanym stadium choroby niezbędne staje się usunięcie gruczołu.
Zaburzenia seksualne
Zaburzenia wzwodu to obok przedwczesnego wytrysku najczęstszy problem zdrowotny związany z pożyciem seksualnym. Ocenia się, że w Polsce tego typu kłopoty ma jeden na dziesięciu mężczyzn po 40. roku życia. W wielu przypadkach zaburzenia te mają przyczynę psychiczną, np. silny stres. Problem z erekcją lub jej utrzymaniem może być też związany z początkiem cukrzycy, chorób sercowo-naczyniowych, schorzeń neurologicznych czy chorób prostaty. Dlatego tak ważne jest ustalenie źródła zaburzeń wzwodu, konsultacja z lekarzem i rozpoczęcie terapii.
W jaki sposób sprawdzić, czy fizjologiczne funkcje związane z erekcją przebiegają prawidłowo? Pierwsza diagnoza polega na wykonaniu w domu testu paskowego. Każdy zdrowy mężczyzna podczas nocnego snu ma kilka mimowolnych wzwodów. Mimo że ich liczba i łączny czas trwania zmniejszają się wraz z wiekiem, to np. u 70-latka obserwuje się dwie erekcje, po około 90 min każda. Ich występowanie świadczy o tym, że funkcje wypełnienia się krwią penisa (co właśnie powoduje erekcję), przebiegają prawidłowo. Testy dostępne są w poradniach seksuologicznych i urologicznych.
Niepłodność
Gdy para małżeńska nie może doczekać się upragnionego dziecka, w jednej trzeciej przypadków przyczyna leży po stronie mężczyzny. Ponad 90 proc. problemów z płodnością panów jest spowodowanych zbyt małą ilością plemników, ich słabą jakością albo jednym i drugim. Najczęstszą przyczyną tego typu niepłodności jest przeciążenie pracą i ogólne przemęczenie – mogą one zaburzać wydzielanie hormonu LHRH, który wpływa na tworzenie się plemników. Jeśli mężczyzna dodatkowo pali papierosy, pije alkohol i jest otyły, to efekt jest wręcz zabójczy: plemników jest bardzo mało, są mniej ruchliwe i giną, zanim zapłodnią komórkę jajową. Inną przyczyną kłopotów z płodnością bywa stosowanie niektórych leków, np. sterydów, jak również różne choroby jąder, np. żylaki powrózka nasiennego. Badaniem i leczeniem niepłodności u mężczyzn zajmuje się androlog. Pierwszym etapem jest pobranie nasienia do badania. Przy stwierdzeniu anomalii konieczna jest dalsza specjalistyczna diagnostyka np. badania hormonalne, czy biopsja (nakłucie) jąder.
Co się kryje w kropli krwi?
Najwięcej informacji o stanie zdrowia i chorobach dostarcza analiza krwi.
- Cukrzyca Skłonność do zachorowania wykazuje badanie cukru we krwi, który zamiast trafić do komórek, pozostaje w niej.
- Miażdżyca i serce O zagrożeniu alarmuje zawartość we krwi cholesterolu całkowitego oraz jego frakcji: HDL i LDL, trójglicerydów, czyli cząsteczek tłuszczu, ułatwiających tworzenie zakrzepów, i homocysteiny, uszkadzającej naczynia krwionośne.
- Nerki Kreatynina we krwi informuje o stopniu niewydolności nerek, a mocznik określa skażenie organizmu tą substancją, która winna zostać wydalona z moczem.
- Wątroba AspAT i AIAT to ważne enzymy, informujące o pracy wątroby. Zawartość bilirubiny we krwi wskazuje na uszkodzenie wątroby, np. wirusowe zapalenie, żółtaczkę, zapalenie dróg żółciowych.
- Tarczyca Dla oceny jej kondycji bada się ilość hormonów T3, T4 i kalcytoniny oraz wytwarzanej przez przysadkę tyreotropiny (TSH).
- Hormony Najczęściej interesuje lekarza aldosteron, regulujący gospodarkę elektrolitową organizmu, hormony płciowe oraz kortyzol (pomaga pokonywać stres).
O tych badaniach warto pamiętać
- Kolonoskopia w przypadku niewyjaśnionych przyczyn krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego
- Morfologia krwi OB, rozszerzone badania biochemiczne – niezależnie od wieku raz na 2 lata
- Zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej – niezależnie od wieku raz na 2 lata
- USG jamy brzusznej niezależnie od wieku raz na 2 lata
- Marker PSA po 50. roku życia – co 2 lata
- Test na krew utajoną w kale po 50. roku życia – co 2 lata



