W typowym polskim jadłospisie jest bardzo dużo dań smażonych i pieczonych z dodatkiem sporej ilości tłuszczu, który, o czym nie wolno zapominać, jest nawet w 80 procentach wchłaniany przez potrawę. W efekcie dania kuszą apetycznym wyglądem i aromatem, ale są ciężko strawne i tuczące. Warto więc zastanowić się nad tym, w jaki sposób przyrządzać posiłki, aby były nie tylko smaczne, ale i zdrowe.
Pieczone ryby
Ryby pieczone w piekarniku: na ruszcie, w folii albo w torebce do pieczenia, są zdecydowanie mniej kaloryczne, a do tego soczyste. Możesz eksperymentować z nowymi smakami, dobierając do nich zioła i przyprawy. Do pieczenia znakomicie nadają się sandacz, panga, pstrąg – chudsze od karpia. Przed pieczeniem rybę dobrze jest na 15–20 minut zamarynować.
Marynaty
• Najczęściej robi się je (proporcje zależą od wagi ryby) z oliwy i soku cytrynowego, keczupu czy jogurtu z dodatkiem sosu sojowego, słodkiej suszonej papryki, ziół świeżych posiekanych albo suszonych przetartych przez sitko. Dobór ziół zależy od upodobań.
• Do marynaty można dodać zmiażdżony ząbek czosnku.
Kilka podpowiedzi
• Rybę pieczoną w całości przed zawinięciem w folię trzeba lekko posolić lub oprószyć przyprawą do ryb, a do środka włożyć łodyżki natki pietruszki lub koperku, albo trochę rodzynek namoczonych w białym wytrawnym winie. Ważne, byś równomierne rozprowadziła sól i zioła - w tym celu musisz rybę lekko ponacinać.
• Podstawowa zasada: rybę przyprawiaj delikatnie, tak by jej naturalny smak pozostał wyczuwalny. Tylko większe gatunki, np. karpie, sandacze, szczupaki, można przyprawiać bardziej pikantnie.
• Przyprawioną rybę ułóż na zgrabnie uformowanej z folii aluminiowej łódeczce i wlej do niej kilka łyżek białego wina.
• Szczelnie zawiń rybę.
• Następnie rozgrzej piekarnik do temp. 200 st. C i włóż do środka rybę w folii. Czas pieczenia zależy od wielkości ryby. Szczupaka, karpia lub łososia o wadze 1,5 kg piecze się przez 45–60 minut. Pstrąga, który waży 25–30 dag – 30 minut. Jeśli chcesz, aby ryba się przyrumieniła, na kilka minut przed końcem pieczenia otwórz folię.
• Rybę podzieloną na dzwonka lub filety i wcześniej zamarynowaną doskonale przyrządzisz w torebce do pieczenia z białego pergaminu, który jest obustronnie pokryty warstwą silikonu.
• Po włożeniu przygotowanej porcji do torebki, zamknij ją dołączonym klipsem. Zwróć uwagę, aby w torebce znalazło się powietrze – dzięki temu ryba się przyrumieni. W tym celu – dla swobodnego ujścia pary wodnej – odetnij górny róg torebki z rybą i umieść ją w głębokim naczyniu żaroodpornym. Powstały w wyniku pieczenia płyn wykorzystaj do przyrządzenia smacznego lekkiego sosu. Torebki świetnie nadają się również do odgrzewania i przygotowywania potraw pieczonych – nie tylko z ryb czy mięsa, lecz również z warzyw.
Pieczone mięso
Ozdobą stołu i gwarancją udanego przyjęcia jest pieczony drób: kurczak, kaczka, indyk, oraz inne mięsa: wieprzowina, wołowina, cielęcina czy dziczyzna.
Gdy pieczesz mięso...
• Zacznij od natarcia go przyprawami. Do wieprzowiny możesz użyć pieprzu, papryki, czosnku i kminku. Do cielęciny – majeranku, bazylii lub oregano, wołowinę przyprawiaj z umiarem, by nie zepsuć jej smaku – wystarczy trochę świeżo zmielonego pieprzu.
• Przyprawione mięso szczelnie przykryj i wstaw do lodówki na kilka do kilkunastu godzin. Krótsza metoda: zanurz je na kilka minut we wrzątku, zaraz potem włóż na pół minuty do zimnej wody, osącz, oprósz przyprawami – i możesz piec.
• Mięsiwa najlepiej piec w rękawie foliowym (wytrzymuje 220 st. C), bez dodatku tłuszczu. Zachowują wszystkie wartości odżywcze, witaminy i biopierwiastki, są lekko strawne.
• Przed pieczeniem nakłuj folię od góry. Po upieczeniu zaczekaj kilka minut ze zdejmowaniem folii oraz krojeniem mięsa. Pieczeń możesz nawet ostudzić w folii – pozostanie krucha i soczysta.
• Mięso piecz tyle czasu, ile waży (np. 1,5 kg – 1,5 godz.)
Gdy pieczesz drób...
• Pamiętaj: elegancko się prezentuje i wybornie smakuje upieczony w całości.
• Chude ptactwo – indyczki i kurczaki – najlepiej piec w temperaturze 200 st. C, a gdy się zrumieni, można dopiekać w temp. 180 st. C.
• Kaczki i gęsi (faszerowane lub nie) wstawiaj do gorącego piekarnika (220 st. C), a kiedy nabiorą złotej barwy, obniżaj temperaturę do 200 st.C. Jeśli po 2–3 godzinach drób wciąż jest twardy, wyjmij go z piekarnika, podlej gorącą wodą i duś jeszcze przez około 30–40 min.
• Upieczony drób będzie kruchy, jeśli opłuczesz surową jeszcze tuszkę w gorącej wodzie, a następnie zostawisz na kilka godzin w temperaturze pokojowej i dopiero potem posolisz oraz oprószysz przyprawami.
• Drób równie znakomicie piecze się w rękawie foliowym.
Pomysły ekstra
*Pieczenie w soli
Na 1 kg ryb lub mięsa trzeba wziąć 3 kg morskiej soli kuchennej gruboziarnistej. Duże kryształki soli nie rozpuszczają się pod wpływem wysokiej temperatury, lecz wchłaniają wilgoć, zatrzymując w rybie, mięsie czy drobiu smak, aromat i delikatność. Nie przedostają się jednak do potrawy i nie przesalają jej. W czasie pieczenia powstaje gruba skorupa, którą trzeba rozbić, aby dostać się do pieczystego. W Polsce oryginalna sól morska jest bardzo droga – w zastępstwie możesz użyć soli kłodawskiej, którą trzeba lekko zwilżyć (1/4 szklanki wody i 1 białko na 750 dag soli).
Jak to zrobić. Starannie wymieszaj sól, wodę i białko. Wysyp mniej więcej 2-centymetrową warstwę mieszanki na folię aluminiową, ułóż na niej rybę lub mięso, przygotowane tak jak do pieczenia w rękawie. Przysyp pozostałą solą, ugnieć, aby sól dobrze oblepiła zawartość, i dokładnie zawiń folię. Wstaw na kratkę do piekarnika nagrzanego do temp. 180–200 st. C. Rybę pieczemy średnio przez 20–30 minut, mięso – 60–90 minut, warzywa – odpowiednio krócej.
*Pieczenie w cieście
Zasadniczo są dwa rodzaje ciasta, w którym można przyrządzić wyborne pieczyste.
Sposób I. Ciasto słone przygotujesz z soli morskiej, mąki pszennej, jaj, pieprzu i wody. Jego funkcja jest podobna jak przy pieczeniu w samej soli. Po rozwałkowaniu oblepiasz nim przygotowaną wcześniej rybę, mięso lub drób i pieczesz w temp. 180–200 st. C. (uzależniając czas pieczenia od rozmiaru porcji). Po wyjęciu rozbijasz skorupę z ciasta.
Sposób II. Mięso możesz też piec w zwykłym cieście drożdżowym, tyle że przygotowanym z mąki żytniej pełnoziarnistej.
• Przed zawinięciem w ciasto mięso przypraw i lekko zrumień na beztłuszczowej patelni (lub krótko obgotuj).
• Półsurowe mięso zawiń szczelnie w rozwałkowane ciasto i odstaw na 20 minut.
• Przed pieczeniem posmaruj ciasto niewielką ilością oliwy lub śmietany jogurtowej.
• Na wierzchu, w kilku miejscach, zrób mały otwór, aby dać ujście dla pary wodnej.
• Kawałek mięsa o wadze ok. 2 kg piecz przez 90–120 minut, w temperaturze 190 st. C.
•W trakcie pieczenia uważaj, by ciasto, w którym przyrządzasz pieczeń, nie spaliło się, bo w tym wypadku potrawę podaje się razem z nim.
Pieczone warzywa
Aby były pyszne...
Obrane umieść w torebce do pieczenia i szczelnie ją zamknij. Wstaw do piekarnika nagrzanego do temp. 200 st. C i piecz do miękkości. Warzywa tak przygotowane są smaczne, zachowują wszystkie wartości odżywcze i bajecznie kolorowo wyglądają na talerzu.



