Choroby serca niezmiernie rzadko uderzają jak grom z jasnego nieba. Poprzedzają je różnorodne zmiany, latami zachodzące w układzie krwionośnym. Wykonane w porę badania i właściwe leczenie dają ogromną szansę zachowania zdrowia.

– Jeszcze kilka lat temu zawał uchodził za typową chorobę mężczyzn na stanowiskach. Teraz coraz częściej uderza w kobiety, zwłaszcza po pięćdziesiątce, kiedy hormony płciowe – estrogeny – przestają chronić układ krążenia – mówi ginekolog endokrynolog Andrzej Wincewicz. Do klimakterium kobiety są cztery razy mniej zagrożone zawałem niż mężczyźni. Później ryzyko zawału się wyrównuje.

Serce i kilogramy

U osób otyłych lub ze znaczną nadwagą serce musi pompować w głąb organizmu więcej krwi, by pokryć zapotrzebowanie na tlen dużej ilości tkanki tłuszczowej i mięśniowej. To ciągłe przeciążenie serca i naczyń krwionośnych prowadzi po pewnym czasie nie tylko do nadciśnienia, ale też do uszkodzeń tętnic. Niewłaściwy styl życia, odżywiania się i otyłość mogą znacznie  zwiększyć ryzyko nadciśnienia oraz powstania choroby niedokrwiennej. Na przykład osoby z 20-proc. nadwagą są dwukrotnie bardziej narażone na nadciśnienie i w efekcie „wieńcówkę” niż szczuplejsze. Sercu nie sprzyjają również następujące czynniki:

1. Zwiększone stężenie tłuszczów we krwi

Ułatwiają one tworzenie się złogów, gromadzących się na ścianach tętnic i zwężających je. Stężenie tłuszczów we krwi (cholesterolu,  trójglicerydów) jest wyższe, gdy pozwalasz sobie na  tłuste posiłki, słodycze, a w dodatku mało się ruszasz. Wzrost  poziomu cholesterolu o 1 proc. podnosi ryzyko udaru i wystąpienia zawału serca aż o 2 proc.

 2. Nadciśnienie tętnicze

Jeśli masz ciśnienie powyżej 150 mm Hg (skurczowe) i powyżej 90 mm Hg (rozkurczowe), cierpisz już na nadciśnienie. Zwiększa ono pięciokrotnie prawdopodobieństwo  choroby wieńcowej.  Dzieje się tak dlatego, że wyrzucana z bardzo dużą siłą przez serce krew uszkadza tętnice.

3. Nadwaga i otyłość

Zbyt duża masa ciała nadmiernie obciąża układ krwionośny i prowadzi do nadciśnienia.  Każdy kilogram nadwagi, którego się pozbywasz, obniża ciśnienie skurczowe o 2 mm Hg, a ciśnienie rozkurczowe o 1 mm Hg.

4. Siedzący tryb życia

Brak ruchu pozbawia serce należytej ilości tlenu niezbędnego do prawidłowej pracy, osłabia mięsień sercowy oraz zwiększa poziom cholesterolu we krwi. Ryzyko choroby wieńcowej u osób mało aktywnych fizycznie jest dwukrotnie wyższe niż u osób regularnie uprawiających ćwiczenia fizyczne.

Kiedy zgłosić się na badania profilaktyczne?

• Po czterdziestce. Ryzyko choroby niedokrwiennej rośnie wraz z wiekiem. Zmniejszanie się światła tętnic jest związane z naturalnym procesem starzenia się. Jednak sam wiek nie kwalifikuje do grupy wysokiego ryzyka. Dzieje się tak tylko wtedy, jeśli masz nadciśnienie, podwyższony poziom cholesterolu, palisz papierosy, prowadzisz siedzący tryb życia lub masz cukrzycę.

• Przy stresującej pracy. Jeśli żyjesz  w pośpiechu i stresie, zagraża ci wieńcówka. Towarzyszący stresowi wyrzut adrenaliny zwęża naczynia krwionośne, przyspieszając jednocześnie pracę serca, co powoduje nagły wzrost ciśnienia.

• Gdy chorował ktoś z rodziny. Jeśli u twoich rodziców lub bliskich krewnych lekarz wykrył wieńcówkę przed 55. rokiem życia,  masz od dwóch do pięciu razy większe prawdopodobieństwo zachorowania.

Śródziemnomorska kuchnia zdrowia

Na talerzach Greków czy Sycylijczyków znajduje się mnóstwo tłuszczu. Ale ich tłuszcze są pożyteczne dla zdrowia. Oliwa dostarcza  jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, chroniących przed miażdżycą, zwiększa elastyczność naczyń krwionośnych, obniża ciśnienie tętnicze i działa przeciwzakrzepowo. Ryby, zwłaszcza tłuste (tuńczyk, dziki łosoś, sardynki) stanowią bogate źródło wielonienasyconych kwasów tłuszczowych typu omega-3, które chronią przed miażdżycą i chorobą wieńcową, obniżają ciśnienie i poprawiają krzepliwość krwi.   Do każdego posiłku podaje się warzywa i owoce, przyrządzane na wszelkie sposoby: gotowane, zapiekane, grilowane, surowe. Często apetyczne kompozycje sałatkowe stanowią samodzielne dania.

Zbawienny ruch

Trening wytrzymałościowy już po kilku tygodniach obniża ciśnienie krwi o około 5 do 10 mm Hg. Idealne dla kondycji serca są: spacer, umiarkowany bieg, pływanie, jazda na rowerze. Wystarczy ćwiczyć dwa razy w tygodniu po 30 minut, ale nie wolno się forsować. Dlatego w czasie ćwiczeń trzeba sprawdzać swój puls. Oblicza się go bardzo prosto: puls treningowy = 180 minus wiek w latach. Przez poszerzone naczynia dopływa wtedy więcej krwi i lepiej odżywione serce staje się silniejsze. Zwiększa się także zawartość dobrego (HDL) cholesterolu we krwi, a obniża poziom lipidów, czyli szkodliwych dla układu krążenia tłuszczów.

Sojusznicy zdrowia

•  Magnez. Reguluje pracę serca. Jego brak powoduje zaburzenia rytmu. Naturalne źródła: orzechy, mak, zielone warzywa.

• Selen. Chroni naczynia przed wolnymi rodnikami, które przyspieszają miażdżycę. Wyrównuje także ciśnienie krwi i reguluje rytm pracy serca. Naturalne źródła: owoce morza, kukurydza, nerki.

• Potas. Jest niezbędny dla prawidłowej pracy mięśnia sercowego. Naturalne źródła: banany, pomidory, ziemniaki.

• Miedź. Unieszkodliwia „zły” cholesterol /LDL/, chroniąc tętnice przed złogami.
  Naturalne źródła: orzechy, soja, groch, fasola  pełnoziarniste pieczywo, natka pietruszki

• Witaminy: C, E i betakaroten  Są przeciwutleniaczami, niszczącymi szkodliwe dla naczyń wolne rodniki. Naturalne źródła: warzywa i owoce.

• Kwas foliowy. Obniża we krwi zawartość homocysteiny czyli białka, które tworzy w tętnicach miażdżycowe złogi. Naturalne źródła: zielone warzywa i owoce, strączkowe, pieczywo z pełnego przemiału, muesli z ziarnami zbóż, owoce cytrusowe.

• Kwasy tłuszczowe omega-3. Chronią tętnice przed miażdżycą obniżając poziom „złego” cholesterolu. Naturalne źródła: tłuste ryby /halibut, łosoś, śledź, makrela.

• Kwasy tłuszczowe jednonienasycone. Pomagają obniżyć zawartość LDL we krwi. Naturalne źródła: oliwa z oliwek, oleje i produkowane z nich margaryny.

Sprawdzian z zadyszką

Wchodź szybkim krokiem na schody i obserwuj, kiedy dostajesz zadyszki. Przy 5 piętrze - pogratulować kondycji serca, przy 3 piętrze - uważaj na serce, przy 1 piętrze - wskazana jest kontrola stanu zdrowia u lekarza

Dodaj komentarz