Wydawać by się mogło, że to warzywo typowo polskie. A tymczasem ziemniaki zjawiły się w Europie dopiero w XVI wieku, przywiezione z dalekiego Peru. Są kuzynami wywodzących się również stamtąd pomidora i papryki. Karierę robiły powoli, początkowo jako ozdoba ogrodów, ich kwiaty przypinano też do ubrania. Gotować próbowano natomiast zielone owocki pojawiające się na pędach nadziemnych.  

Smaczne i wartościowe
W Polsce na większą skalę zaczęto sadzić ziemniaki dopiero w XVIII wieku. Okazało się dość szybko, że są łatwe w uprawie, smaczne i pożywne. W tamtych czasach aptekarze pierwsi odkryli, że ziemniak to dobry lek na dolegliwości przewodu pokarmowego: reguluje trawienie, leczy wrzody żołądka i dwunastnicy, zaparcia, niestrawność. W medycynie ludowej picie wywaru z obierek ziemniaczanych uznawano za jeden z najlepszych sposobów na złagodzenie objawów kamicy nerkowej i żółciowej. Dzisiaj wiemy, że dzięki dużej zawartości składników mineralnych o właściwościach zasadowych ziemniaki równoważą kwasotwórcze oddziaływanie na organizm produktów zbożowych i mięsnych, a swój leczniczy  charakter zawdzięczają dużej zawartości skrobi, białka, węglowodanów (dlatego dostarczają organizmowi energii), kwasu foliowego, potasu, magnezu, fosforu, żelaza i wapnia oraz witamin C, A, PP i B1, B2, B6. Witaminy C jest w ziemniakach tyle, że dzienne zapotrzebowanie na nią twojego organizmu pokrywa w 40 procentach 30 dag porcja. Znajdujące się w ziemniakach białko przoduje pod względem jakości pośród białek roślinnych i jest świetnie przyswajalne – organizm wchłania je w 70 procentach. 

Czy ziemniaki tuczą?
Wielu w tym momencie przytaknie z przekonaniem. I bardzo się pomylą. Na przekór złym opiniom ziemniaki nie tylko nie tuczą, ale wręcz pomagają schudnąć. 10 dag ziemniaków to tylko ok. 60 kcal! Jednak jeśli dodasz do ziemniaków zawiesisty sos albo tłustą okrasę, zamienią się w prawdziwą bombę kaloryczną. Z tego samego powodu zapomnij o frytkach i plackach ziemniaczanych. Najmniej kaloryczne są młode ziemniaki, bo zawierają więcej wody. Stosując dietę ziemniaczaną, należy jeść ziemniaki dwa razy dziennie pod różnymi postaciami: sałatki, zupy czy lekkiej, niskotłuszczowej zapiekanki. Taka dieta pozwala schudnąć 2–3 kg w ciągu 2 tygodni. Dodatkowo złagodzi podrażnienia układu pokarmowego, spowoduje oczyszczenie organizmu. Są tacy, którzy twierdzą, że wzmocni włosy i wygładzi zmarszczki. Pamiętaj, by w trakcie stosowania tej diety dużo pić, do 2 litrów dziennie, najlepiej niegazowanej niskosodowej wody mineralnej, i gimnastykować się dla wzmocnienia serca oraz poprawienia krążenia. Powinnaś także uzupełnić jadłospis niskotłuszczowymi przetworami mlecznymi: kefirami, jogurtami oraz mlekiem acidofilnym, ponieważ stosowanie przez dłuższy czas diety ziemniaczanej może powodować ubytki wapnia. Z tego powodu można ją stosować najwyżej 2 tygodnie. Nie jest wskazana, jeśli cierpisz na cukrzycę, bo ziemniaki są wysokoskrobiowe, podnoszą poziom insuliny i cukru we krwi.  

Sztuka obróbki
Jak przyrządzać ziemniaki, aby nie straciły swoich właściwości i nie stały się zbyt kaloryczne? Najlepiej piecz je w piekarniku lub gotuj na parze, koniecznie w mundurkach, ponieważ wiele ważnych składników mają tuż pod skórką. Natomiast w środku bulwy najwięcej jest skrobi. Jeśli gotujesz nieobierane ziemniaki, nie musisz ich solić! Przed obraniem ziemniaki koniecznie starannie umyj pod bieżącą wodą, a potem obieraj cieniutko bardzo ostrym nożem. Obranych i przygotowanych do gotowania bulw nie przechowuj w wodzie, aby nie wypłukać cennych składników. Z tego samego powodu po ugotowaniu ziemniaków nie wylewaj wywaru, wykorzystaj go do zupy lub lekkiego sosu. Nie używaj jednak wywaru z ziemniaków bardzo młodych lub kiełkujących, ponieważ zawiera szkodliwą dla zdrowia solaninę. Ziemniaki będą smaczniejsze, jeśli dodasz do wody ząbek czosnku, mały liść laurowy, kilka kropli oleju lub oliwy z oliwek. Młode ziemniaki nadają się przede wszystkim do pieczenia i gotowania oraz do sałatek. Nie uda się z nich zrobić purée, placków, knedli ani kopytek, bo mają za mało skrobi.

Poznaj kuzyna
Coraz częściej w sklepach pojawiają się bataty, inaczej słodkie ziemniaki, bliscy kuzyni poczciwej irgi, irysa czy ibisa. Pod szarą, fioletową lub różową skórką znajduje się żółtopomarańczowy, różowy lub fioletowy miąższ bogaty w witaminę A, której jest znacznie więcej niż w zwykłych ziemniakach, witaminę C, wapń, żelazo, potas, fosfor i sód. Bataty najlepiej gotować lub piec ze skórką. Kupując, wybierz jędrne, gładkie w dotyku, o lśniącej skórce. Można je przechowywać w lodówce, ale nie należy ich zamrażać.

Apetyczne i dietetyczne
1. Z twarogiem Upieczone ziemniaki, chudy twarożek wymieszany z utartymi rzodkiewkami i posiekanym szczypiorkiem.

2. Z jajkami Ugotowane ziemniaki, dwa sadzone na oleju z pestek winogrom jajka i świeży ogórek.

3. Z burakami Upieczony ziemniak, ugotowany burak, kiszony ogórek, ser feta, czarny pieprz.

Dodaj komentarz