Dostajemy dużo listów, których autorki piszą o tym, że muszą schudnąć 30, 40, a nawet więcej kilogramów. Proszą o radę, jaką wybrać dietę. Pytają, czy mogą się odchudzać na własną rękę.

Przede wszystkim muszą obliczyć swoje BMI (przypominamy: to waga w kilogramach podzielona przez wzrost w metrach do kwadratu) i jeśli się okaże, że osiągnęło ono 40 kg/m2 albo więcej, nie ma już co kombinować, konieczna jest wizyta u lekarza. Nie radzę wtedy niczego robić na własną rękę. Nie pomogą żadne cudowne diety, preparaty z reklam, nibyleki kupowane przez internet. Dobrze, jeśli są tylko nieskuteczne. Gorzej, jeżeli okazuje się, że pochodzą z nieznanego źródła i szkodzą zdrowiu.

Otyłość to poważna choroba. Jak każde schorzenie, ma swoją przyczynę, którą trzeba znaleźć. W przypadku otyłości olbrzymiej najlepszym rozwiązaniem jest leczenie w poradni specjalistycznej. Lekarz najpierw kieruje pacjenta na kompleksowe badania, a potem ustala przyczynę i ewentualne powikłania otyłości. Następnie dobiera indywidualne leczenie. Chcę mocno podkreślić, że niepowodzenia w pozbyciu się otyłości najczęściej wynikają właśnie z lekceważenia jej przyczyn. A są one złożone, często do przyczyn organicznych dołączają psychiczne. Dodatkowo sprawa nie jest prosta, ponieważ każdy tyje inaczej, w sobie tylko właściwy sposób. A co za tym idzie, jest też wiele sposobów odchudzania. Trzeba jednak pamiętać, że podstawa leczenia to dieta niskokaloryczna. A także o zasadzie: im większa otyłość, tym bardziej drastyczne metody terapeutyczne są stosowane.

Gdy lekarz postawi diagnozę i wiadomo, że mamy do czynienia z chorobą, której nie da się zwalczyć nawet rygorystyczną dietą i poranną gimnastyką, sięga się po leki. Jakie są skuteczne i bezpieczne?

O zastosowaniu lekarstw decyduje wyłącznie lekarz. Nie należy wywierać na niego presji i prosić o wypisanie recepty, kiedy nadwaga jest niewielka i wynika tylko z nadmiernej miłości do jedzenia. Obecnie do dyspozycji są Orlistat i Sibutramina. Ostrzegam przed kupowaniem wymienionych specyfików na czarnym rynku i zażywaniem ich na własną rękę. Stosowanie np. Orlistatu w przypadku zapalenia trzustki może wybitnie pogorszyć przebieg tej choroby. Z kolei Sibutramina przyjmowana bez kontroli lekarza, w dużych dawkach, szczególnie u osób z chorym sercem i nadciśnieniem może być przyczyną znacznego przyspieszenia czynności serca, a także wzrostu ciśnienia krwi. I jeden, i drugi lek powinno się stosować u pacjentów z BMI wyższym od 30 kg/m2, a także większym niż  27 kg/m2 wówczas, gdy otyłości towarzyszą inne schorzenia. Orlistat hamuje o 30 proc. wchłanianie tłuszczu w przewodzie pokarmowym. Czasem, nawet stosowany pod kontrolą lekarza, może wywoływać dolegliwości jelitowe. Z kolei Sibutramina zmniejsza apetyt, szczególnie na słodycze i przekąski. Powoduje największy spadek wagi na początku kuracji. Można ją stosować przez rok i tylko u osób, które nie cierpią na chorobę wieńcową, jaskrę ani choroby psychiczne.

Dużym zainteresowaniem cieszą się metody chirurgiczne...

Rodzajów operacji jest wiele. Wybór konkretnej metody musi być ustalony z lekarzem. Leczenie chirurgiczne rezerwuje się dla osób z BMI powyżej 35 i większym, czyli z otyłością olbrzymią, która stanowi zagrożenie nie tylko dla zdrowia, ale także dla życia. Ostatnio coraz częściej stosuje się metodę laparoskopową tzw. opasanie żołądkowe. Umieszczona na żołądku silikonowa opaska dzieli go na dwie części. Opaska jest skonstruowana tak, że pozwala chirurgowi na zmianę objętości żołądka poprzez powiększanie lub zmniejszanie jego rozmiarów. Jest to możliwe dzięki połączeniu opaski z drenem, którego ujście umieszczone jest w tkance podskórnej brzucha. Dzięki opasce pacjent zjada mniej i waga maleje.

A inne zabiegi chirurgiczne?

Są to operacje polegające na zmniejszeniu objętości żołądka lub wyłączeniu części jelita cienkiego. Pierwsza z nich pozwala na zjedzenie jednorazowo tylko niewielkich ilości pożywienia i płynów, druga dodatkowo ogranicza wchłanianie w jelicie cienkim. Niezależnie od zastosowanej metody pacjenci szybko
i efektywnie chudną.

Jak należy postępować po operacyjnym leczeniu otyłości?

Trzeba zmienić sposób odżywiania i rygorystycznie przestrzegać zalecanej przez lekarza diety. Na początku podaje się pokarm płynny i papkowaty w bardzo małych ilościach. Należy także przyjmować preparaty z witaminami i ze składnikami mineralnymi. Pacjent z otyłością olbrzymią po interwencji chirurgicznej wymaga stałej opieki specjalistycznej, bo trzeba kontrolować nie tylko jego wagę, ale również stan zdrowia.

Gdy straci się dużo kilogramów, zostaje rozciągnięta skóra. Co można z nią zrobić?

Taki „fartuch” skórno-tłuszczowy na brzuchu może ważyć nawet 8–10 kg! Jeśli inne metody pozbycia się go zawiodą (masaże, kosmetyki, ćwiczenia), należy to zrobić operacyjnie, najlepiej u chirurga plastyka. Po usunięciu zbędnej skóry figura się poprawia, ubywa kilogramów. Pozostaje blizna, która przypomina o tym, co było. Można też w ten sposób usunąć zbędną skórę z innych miejsc ciała. Wiele kierowanych do nas pytań dotyczy umieszczenia w żołądku specjalnego balona. Pacjentowi, będącemu pod narkozą, za pomocą endoskopu wprowadza się do żołądka pusty balon. Następnie napełnia się go solą fizjologiczną. Balon tkwi w żołądku przez kilka miesięcy, podczas których pacjent stosuje ścisłą dietę i chudnie. Balon wypełnia część żołądka, a to pomaga zmniejszyć porcje jedzenia. Po usunięciu balona trzeba nadal przestrzegać diety oraz zwiększyć aktywność fizyczną. Inaczej efekt jo-jo murowany!

Czytelniczki interesuje również liposukcja...

To poważniejszy zabieg, niż wielu sądzi. Przed zabiegiem koniecznie trzeba zrobić m.in. badania krwi, rentgen płuc i EKG. Chcę podkreślić, że liposukcja to metoda, która koryguje wady wynikające z nagromadzenia nadmiaru tłuszczu w danej okolicy ciała. A więc jeśli po odchudzeniu pozostaje nadmiar tłuszczu np. w okolicy podbródka, to można go usunąć za pomocą liposukcji. Nie wolno jednak traktować liposukcji jako metody odchudzania. I trzeba pamiętać, że im więcej tłuszczu odessanego, tym większe ryzyko powikłań, niestety często bardzo poważnych.

Co mogą zrobić czytelniczki, które z różnych powodów nie są w stanie dotrzeć do dietetyka? O jakie wsparcie mogą prosić lekarza pierwszego kontaktu?

Nie doradzam zrzucania 30 kg na własną rękę. Trzeba to robić w poradniach leczenia otyłości. Tego rodzaju ośrodki już istnieją w wielu miastach Polski.

• Co możesz zrobić w ramach ubezpieczenia w NFZ? Zgodnie z nową ustawą z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU nr 210, poz. 2135) pacjenci mają prawo do refundacji chirurgicznego leczenia otyłości. Niestety, limity przyznane szpitalom szybko się kończą, więc kolejki oczekujących na te zabiegi wydłużają się do kilku lat.

• Balon żołądkowy ani liposukcja nie są refundowane przez NFZ. Za zabieg trzeba zapłacić z własnej kieszeni, a koszty są wysokie (balon ponad 8000 zł, liposukcja, w zależności od skali operacji, od ok. 5000 zł). Dlatego jeżeli twoje BMI jest poniżej 35, lepszą inwestycją będzie wizyta u dietetyka, opracowanie właściwej diety i przestrzeganie jej oraz opłacenie regularnego chodzenia na basen lub gimnastykę.

Dodaj komentarz