Dlaczego jest zapracowane?
Mamy w klatce piersiowej worek mięśniowy, który – włączony w układ naczyń krwionośnych – pełni rolę pompy tłoczącej. Aby ten motor uruchamiający krążenie działał prawidłowo, musimy mieć sprawne tętnice. To dzięki nim do serca płynie glukoza, kwasy tłuszczowe i tlen. Jednocześnie krew płynąca przez układ żylny z tkanek do serca zawiera produkty przemiany materii. Krążenie jest sprawne, gdy dostarcza do tkanek i odprowadza z nich taką ilość krwi, na jaką jest w danej chwili zapotrzebowanie.
Co mu grozi?
To, czy nasze serce będzie długo sprawne, zależy w dużej mierze od nas. Badania wykazały, że 50 proc. zdrowia jest uwarunkowane stylem życia. Powinniśmy wystrzegać się tłustych potraw, alkoholu, nadmiernej ilości kawy, siedzącego trybu życia, nadwagi i... złych relacji z bliźnimi. Jeśli nie wyzbędziesz się niezdrowych nawyków, czyha na ciebie miażdżyca, podstępna choroba prowadząca do zwyrodnienia tętnic. Powoduje niedotlenienie mięśnia sercowego, a stąd już tylko krok do choroby niedokrwiennej serca i ostrego zespołu wieńcowego. Może się to skończyć zawałem mięśnia sercowego albo wstrząsem kardiogennym. Aby do tego nie dopuścić, powinnaś kontrolować czynniki ryzyka. Należą do nich: wysoki poziom cholesterolu oraz cukru, nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, otyłość, brak aktywności fizycznej i stres.
Jak to robić?
- Hipercholesterolemia, czyli podwyższone stężenie cholesterolu i trójglicerydów we krwi, to nieprawidłowość metaboliczna. Do walki z nią potrzebna jest dieta niskotłuszczowa. Unikaj jaj, podrobów oraz tłuszczów nasyconych (zwierzęcych), które oprócz podwyższania poziomu cholesterolu, zwiększają też krzepliwość krwi. Zaleca się tłuszcze nienasycone – oleje (z oliwek, kukurydziany, słonecznikowy, sojowy, rzepakowy, arachidowy), a także warzywa, owoce i ryby, które obniżają poziom trójglicerydów.
- Nadciśnienie tętnicze uszkadza ściany naczyń. U zdrowego człowieka ciśnienie krwi skurczowe waha się od 90 mmHg do 130 mmHg, rozkurczowe – od 50 mmHg do 90 mmHg. Według Światowej Organizacji Zdrowia prawidłowy wynik to 139/89 mmHg. Nadciśnienie łagodne zaczyna się od 140–159 i 90–99 mmHg, umiarkowane – od 160–179 i 100–109 mmHg. Aby stwierdzić, czy masz nadciśnienie, pomiary musisz wykonywać kilka razyw ciągu dnia, w różnych sytuacjach i o różnych porach. Najdokładniejszy jest manometr rtęciowy, a najwygodniejszy – ciśnieniomierz elektroniczny. Jeśli twoje wyniki wskazują na nadciśnienie, powinnaś natychmiast zasięgnąć porady lekarza. Osoby cierpiące na to schorzenie powinny stosować dietę ubogą w sól, a bogatą w potas. Niestety, wyregulowanie i ustabilizowanie ciśnienia na bezpiecznym poziomie wymaga z reguły stałego, dożywotniego przyjmowania specjalistycznych leków.
- Palenie tytoniu (już 3–5 papierosów dziennie) jest bardzo niebezpieczne. Zwiększa ryzyko chorób układu krążenia, zawału serca wraz z jego najcięższym powikłaniem, nagłym zgonem sercowym. Znamy 5000 składników dymu tytoniowego. Najgroźniejsze to: nikotyna, tlenek węgla, substancje drażniące oraz smoliste. Jeżeli chcesz dbać o serce, nie oszukuj się, zmniejszając liczbę wypalanych papierosów. Dopiero radykalne ich odstawienie i nieprzebywanie w zadymionych miejscach (wyeliminowanie biernego palenia) może poprawić twoją kondycję i pozwoli zregenerować organizm.
- Podwyższony poziom cukru, zwany też hiperglikemią, prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych. Aby stwierdzić, czy masz dobrą tolerancję glukozy, musisz zbadać krew. Jeżeli poziom glukozy okaże się podwyższony, trzeba badanie powtórzyć następnego dnia. Nieprawidłowa tolerancja glukozy występuje przy wskaźnikach 140–200mg/dl. Cukrzycę stwierdza się, gdy dwie godziny po posiłku poziom cukru we krwi przekracza 200 mg/dl.
- Nadwaga powoduje, że jesteś bardziej narażona na wiele schorzeń (prym wiodą wymienione już: cukrzyca, podwyższony poziom cholesterolu, nadciśnienie oraz choroby serca). Skok wagi o 20 proc. w górę powoduje aż ośmiokrotny wzrost zachorowań na nadciśnienie! Niewydolność serca u puszystych jest 1,9 razy częstsza niż u szczupłych, a choroba niedokrwienna serca występuje 1,5 raza częściej. Stwierdzono, że 80 proc. chorych na cukrzycę to puszyści. A wystarczy na przykład, że obniżysz swoją wagę o 5–10proc. – automatycznie spadnie ci również poziom cukru.
- Bezruch, czyli: winda, jazda komunikacją miejską lub samochodem, praca przy komputerze, a wieczorem odpoczynek przed telewizorem – tak wygląda przeciętny dzień większości z nas. A czy zdajesz sobie sprawę, że prowadząc mało aktywny tryb życia, narażasz się na wiele chorób, także tych związanych z krążeniem, niewydolnością serca, nadciśnieniem? Organizm, nawykły do siedzenia, nie przetwarza dobrze kalorii. Zamienia je w tkankę tłuszczową, a to z kolei rujnuje twój układ krążenia. Aby dotlenić serce, zmusić je do większej wydajności, zmień nawyki. Choć raz dziennie zrezygnuj z windy, do pracy maszeruj pieszo (przynajmniej na pewnym odcinku), przed spaniem zafunduj sobie dodatkowy spacer. Pomyśl o sporcie – jazda na rowerze czy pływanie poprawi kondycję twojego najcenniejszego mięśnia.
- Stres jest zabójczy dla gospodarki tłuszczowej, ciśnienia tętniczego i szczególnie niebezpieczny dla serca. Może wywołać zaburzenia rytmu, a nawet doprowadzić do nagłego zgonu. Lepszemu spalaniu lipidów sprzyja regularna także aktywność fizyczna.
Jeżeli chcesz mieć zdrowe serce, powinnaś wystrzegać się tych siedmiu czynników ryzyka, które są ze sobą ściśle powiązane.



