Dietetyczna pułapka
Wiele osób tkwi w błędnym przekonaniu, iż jeśli jakiś produkt nosi nazwę „light”, to  można zjeść go dużo więcej w porównaniu z klasycznym odpowiednikiem, a sam wyraz „light” jest wystarczającym rozgrzeszeniem do folgowania łakomstwu. To prawda, produkty light są najczęściej mniej kaloryczne od ich tradycyjnych wersji, ale warto pamiętać, że chudnie się wtedy, gdy bilans energetyczny jest ujemny, czyli zjadasz mniej kalorii, niż faktycznie potrzebujesz. Ten stan łatwiej osiągnąć, przestawiając się na racjonalną dietę i zwiększając aktywność fizyczną. Ale uwaga! Będąc na diecie, musisz dokładnie kontrolować ilość spożywanych pokarmów, bez względu na fakt, czy ich kaloryczność jest obniżona, czy też nie.

„Light”, czyli jakie?
Określenie „light” stosuje się do znakowania produktów o zmniejszonej wartości energetycznej. W różnych krajach „light” oznacza jednak coś innego i ma różne przełożenie na zmiany w składzie produktów spożywczych.

W Stanach Zjednoczonych używanie napisu „light” ma dwa znaczenia. Może świadczyć o tym, iż wartość kaloryczna danego produktu została obniżona o 30 procent lub zawartość tłuszczu jest zredukowana o połowę (jeśli w produkcie podstawowym – tradycyjnym, tłuszcz stanowił źródło 50 procent lub więcej całkowitej ilości kalorii).

Dla porównania, np. w Holandii to samo sformułowanie „light” oznacza, iż kaloryczność produktu została zmniejszona o 33 procent, a w krajach takich jak Francja czy Niemcy wartość energetyczna produktu została obniżona o 30 procent. Są także kraje, gdzie etykietkę „light” mają produkty, w których obniżenie całkowitej ilości kalorii związane jest ze zmniejszeniem lub całkowitym wyeliminowaniem cukru z ich składu.

W Polsce ta kwestia jest tak naprawdę nieunormowana, a gdy brakuje prawnej definicji tego, co możemy nazywać „light”, a co nie, może dochodzić do nadużyć w posługiwaniu się tym terminem. Oczywiście producenci żywność z owej luki korzystają. Równie chętnie korzystają z nazw:  „slim”, „fit”, „fitness”, „lekkie” i „0%”, które na podświadomość konsumenta działają tak samo jak „light”.

Metody obniżania kaloryczności
Wraz z rozwojem nowych technologii w przemyśle spożywczym, produkty o zmniejszonej zawartości kalorii otrzymuje się na różne sposoby. Metody te polegają zazwyczaj na zmniejszaniu zawartości cukru i tłuszczu w produkcie. Przykładem takich modyfikacji mogą być choćby dżemy niskosłodzone czy majonezy o zmniejszonej ilości tłuszczu. Na polskim rynku dostępne są także mleka o różnej zawartości tłuszczu. Niestety w przypadku odtłuszczonych produktów mlecznych należy zawsze pamiętać, że konsekwencją jest ograniczenie wchłaniania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, czyli witamin A, D, E, K. Innym rozwiązaniem stosowanym w przemyśle jest używanie zamienników dla cukru i tłuszczu. Dobrze widoczne jest to w przypadku czekolad typu „light”, gdzie np. cukier zastępowany jest sztucznymi środkami słodzącymi, tzw. słodzikami o zerowej kaloryczności. „Light” w takich przypadkach nie znaczy, że czegoś nie ma lub jest mniej, ale że jeden ze składników występujących naturalnie w żywności zastąpiono innym – syntetycznym.

Zdarza się także, iż wypełnienie produktu uzyskuje się poprzez dodanie błonnika, który nie jest trawiony przez organizm i nie dostarcza kalorii, ale korzystnie wpływa na wypróżnianie.

Zalety produktów light
Produkty „light” są z pewnością dobrym rozwiązaniem dla osób odchudzających się. Umożliwiają w prosty sposób ograniczenie kalorii, ułatwiają stworzenie deficytu energetycznego tak istotnego przy zrzucaniu zbędnych kilogramów. Dla przykładu, na rynku polskim pojawia się coraz więcej margaryn niskokalorycznych, których wartość energetyczna kształtuje się na poziomie 300 kcal w 100 g. To dużo mniej w porównaniu do 700 kcal dostarczanych przez margaryny tradycyjne. 

Mają też wady
Głównym minusem są zmiany w smaku, aromacie i konsystencji. Zastąpienie cukru środkami słodzącymi często daje odczucie wyczuwalnego „obcego posmaku”. Eliminacja cukru bądź tłuszczu zmienia także smarowność np. margaryn czy konsystencję wyrobów owocowych i warzywnych, co nie zawsze odpowiada wszystkim konsumentom. Niejednokrotnie zdarza się, iż producenci obniżają wartość energetyczną produktu poprzez redukcję cukru, przy czym zwartość tłuszczu nie ulega zmianie. Dotyczy to między innymi produktów czekoladowych  „light”, gdzie zamiast cukru stosuje się słodziki (co wpływa w odczuciu kupujących niekorzystnie na ich smak), jednak nie obniża się zawartości tłuszczu. Wartość kaloryczna takich czekolad  nie odbiega więc od wartości energetycznej tradycyjnych słodkich specjałów. A zatem, jej „lightowość” jest mocno dyskusyjna. Sięgając po produkty „light”, warto też zdawać sobie sprawę, że są one dużo droższe od tradycyjnej żywności.

Podczas pisania artykułu korzystano z książki: „Żywność wygodna i żywność funkcjonalna” pod red. prof. dr. hab. F. Świderskiego

Dodaj komentarz