1 Uśmierzanie bólu doustnymi tabletkami
Przedawkowanie leków przeciwbólowych, szczególnie gdy zażywasz je często, może spowodować wiele zniszczeń w organizmie. Na przykład kodeina sprzyja nerwicowym zaburzeniom przewodu pokarmowego, zwanym zespołem drażliwego jelita (bóle brzucha, wzdęcia, biegunki lub zaparcia), wywołuje także bezsenność i kłopoty z koncentracją. Najczęstszym efektem nadużywania tych środków jest nieżyt żołądka oraz krwawienia z przewodu pokarmowego (w wyniku uszkodzenia ich nabłonka). Regularne zażywanie samego paracetamolu, kwasu acetylosalicylowego lub ibuprofenu może spowodować uszkodzenia wątroby. Jak wobec tego radzić sobie, gdy coś cię boli? Kiedy to możliwe, na przykład przy stłuczeniach, skręceniach, zwichnięciach, bólach reumatycznych, kręgosłupa, mięśniowych, nerwobólach, warto sięgać po inne niż doustne środki przeciwbólowe, np. plastry żelowe (chłodzące lub rozgrzewające, w zależności od potrzeb). Ogólnie zasada jest taka: przeciwbólowych preparatów na własną rękę nie należy zażywać dłużej niż tydzień. Jeśli ból nie ustępuje, konieczna jest wizyta u lekarza rodzinnego.
2 Chodzenie do ginekologa tylko gdy coś dolega
Na badanie ogólne warto decydować się raz w roku, a gdy zażywasz pigułki antykoncepcyjne lub stosujesz hormonalną terapię zastępczą – co 6 miesięcy. Tylko taka częstotliwość wizyt może uchronić cię przed rozwojem łagodnych i złośliwych zmian narządów płciowych i piersi. Badanie powinno obejmować: cytologię (umożliwia wykrycie wczesnych postaci nowotworu szyjki macicy) i USG dopochwowe. Mammografię lub USG piersi należy wykonywać raz na dwa lata (po ukończeniu 50 lat co rok). Co trzy lata wskazana jest cytodiagnostyka oceniająca zaburzenia hormonalne i zapalne.
3 Naturalne karmienie piersią a używki
Kobieta karmiąca dziecko piersią w ogóle nie powinna pić alkoholu, gdyż hamuje on produkcję mleka i ulega koncentracji w pokarmie. Magazyn „American Academy of Pediatrics” dopuszcza jednak okazjonalne wypicie odrobiny słabego trunku, ale potem przez dwie godziny nie należy karmić piersią. Niektóre źródła podają, że od momentu wypicia alkoholu musi minąć doba. Warto wiedzieć, że do mleka przedostaje się także kofeina i teina. Dlatego należy ograniczyć ilość wypijanych filiżanek kawy i herbaty do minimum. Lekarze zalecają także całkowitą rezygnację z palenia papierosów, ponieważ nikotyna przedostaje się do mleka matki w bardzo dużych ilościach.
4 Boso pod prysznicem, na basenie i w klubie
Grzybicę stóp możesz złapać najczęściej w miejscach użytku publicznego, tam, gdzie jest ciepło i wilgotno – w szatniach i łazienkach ośrodków sportowych. Przejście bosymi stopami po mokrej posadzce czy rzucenie ręcznika na podłogę może spowodować zainfekowanie zarodnikami grzybów. Pierwszym symptomem choroby jest zaczerwienienie, złuszczanie się naskórka i swędzenie. Należy jak najszybciej zastosować preparat przeciwgrzybiczy z apteki, np. nowość Lamisilatt 1, którym wystarczy posmarować skórę tylko raz (lek utrzymuje się w niej do 13 dni, niszcząc komórki grzybicze). Jeśli po tym czasie objawy nie ustąpią, trzeba udać się do lekarza. Gdy zaniedbasz terapię miejscową, infekcja może się rozprzestrzenić i zaatakować większe obszary skóry, a także paznokcie.
5 Wizyta w przybytku publicznym
W niedoczyszczonym WC przebywa około 200 różnych szczepów chorobotwórczych bakterii, wirusów i grzybów. Wiele z nich może wywołać zatrucia pokarmowe, a niektóre infekcję dróg intymnych. Jeśli nie zachowasz podstawowych zasad higieny (pozycja stojąca, a potem porządne umycie rąk), mogą one spowodować zapalenie żołądka, jelit, bóle brzucha, biegunki i zatrucia. Drożdżaki stają się przyczyną grzybic. Przy dolegliwościach natury intymnej można wykonać (dostępny w aptece) test „Vi-Sense”.
6 Pominięcie pigułki antykoncepcyjnej
Mówi się, że pigułki antykoncepcyjne są skuteczne w 99,8 procentach, bo dają gwarancję jedynie wtedy, kiedy zawarte w nich składniki znajdą się w organizmie w odpowiednim stężeniu. Jak wynika ze statystyk, kobiety stosujące antykoncepcję hormonalną najczęściej zapominają o przyjęciu pigułki w pierwszym tygodniu po siedmiodniowej przerwie (po wystąpieniu menstruacji). Jeżeli zapomnisz zażyć tabletkę w ciągu 12 godzin, wystarczy ją przyjąć i kontynuować antykoncepcję jak dotychczas. Gdy minęło więcej niż 12 godzin, a mniej niż doba, należy połknąć zapomnianą tabletkę wraz z następną o typowej porze. W obu wypadkach nie są potrzebne dodatkowe zabezpieczenia antykoncepcyjne. Jeśli jednak ominie się już zażycie dwóch pigułek w pierwszym lub drugim tygodniu, trzeba przyjmować po dwie tabletki przez dwa dni, następnie można już normalnie kontynuować antykoncepcję. Konieczne jest dodatkowe zabezpieczenie przez cały tydzień (np. prezerwatywa). Gdy zapomni się zażyć dwie pigułki w trzecim tygodniu, trzeba rozpocząć nowe opakowanie i stosować dodatkowe zabezpieczenie przez tydzień. Identycznie postępuje się, gdy zapomniało się zażyć trzech lub więcej tabletek w cyklu.
7 Sen bez mycia zębów
W jamie ustnej żyje aż 50 miliardów nieprzyjemnych bakterii. Jeśli wieczorem nie wyszczotkujesz porządnie zębów i języka, nieusunięte resztki pokarmu staną się dla nich pożywką. Bakterie te zasiedlą cały grzbiet języka, migdałki i przestrzenie między zębami. Większość z mikroorganizmów to beztlenowce, produkujące substancje odrażające zapachowo. Pamiętaj, że samo szczotkowanie zębów podczas mycia to absolutnie za mało, aby utrzymać czystość w jamie ustnej. Konieczne jest czyszczenie przestrzeni między zębami za pomocą nici dentystycznych. Należy również przynajmniej raz dziennie porządnie umyć z nalotu cały język, ze szczególnym uwzględnieniem tylnej jego części. Służą do tego specjalne skrobaczki, a także szczoteczki wyposażone w szerokie gumowe rączki. W aptekach możemy kupić środki likwidujące bakterie żyjące w jamie ustnej.
8 Szybka przekąska w ciągu dnia
O tym, że duża ilość tłuszczu może wywołać niestrawność i bóle wątroby, wiedzą wszyscy. Ale czy masz świadomość, że w fast foodach znajduje się mało znana, groźna odmiana cholesterolu, zwana oxycholesterolem? Utlenianie cholesterolu zachodzi w czasie ogrzewania i smażenia tłuszczu. Oxycholesterol zawierają frytki, kurczaki, hamburgery czy steki z grilla. Naukowcy przypuszczają, że związek ten zwiększa poziom ogólnego cholesterolu we krwi aż 22 razy! Odkłada się także na ścianach naczyń krwionośnych, zwiększając ryzyko miażdżycy, ataku serca i udaru mózgu. Istnieje jeszcze jeden powód, dla którego lepiej zrezygnować z przekąsek z ulicznych budek. Zjedzenie niedosmażonego mięsa pochodzącego z niepewnego źródła grozi zakażeniem jajami pasożytów.
9 Jedzenie niemytych owoców
Często na owocach rosnących tuż nad ziemią (truskawkach, poziomkach, jagodach itd.) znajduje się wiele chorobotwórczych mikrobów i jaja pasożytów. Możesz zarazić się nawet toksoplazmozą, jeśli owoce z własnego przydomowego ogródka zostały zanieczyszczone odchodami lub śliną chorych zwierząt. Na owocach z drzew także mogą występować zarazki, gdy długo leżały na straganie i siadały na nich muchy. Przenoszą one bakterie chorobowe przewodu pokarmowego. Zatrucia środkami chemicznymi przeciw owadom i pasożytom, używanymi w sadownictwie, nie grożą ci wtedy, gdy hodowca stosuje się do przepisów i przestrzega okresu karencji, wystawiając owoce do sprzedaży w odpowiednim terminie od oprysku. Jedynym sposobem, być zapewnić sobie zdrowie, jest dokładne mycie owoców pod bieżącą wodą.
10 Produkty z „końcem ważności”
Mają zwykle obniżoną cenę i wydają się nadal świeże. Jednak zjedzenie przeterminowanego produktu może się skończyć zatruciem pokarmowym: biegunką, bólem brzucha i wysoką gorączką. Te dolegliwości pojawiają się zwykle w ciągu 30 minut od spożycia, ale mogą wystąpić też dopiero po dwóch tygodniach. Najczęściej zakażamy się salmonellą, gronkowcem złocistym, pałeczką czerwonki i jadem kiełbasianym. Znajdują się one w nieświeżych kremach, lodach, sałatkach z majonezem, jajami, mięsie i rybach.
11 Regularne stosowanie dopalaczy
Napoje energetyzujące pite w nadmiernych dawkach mogą wywoływać zaburzenia krążenia i skoki ciśnienia. Obecne w nich kofeina i tauryna zmniejszają wrażliwość na zmęczenie i senność oraz znacznie pobudzają. Naukowcy ostrzegają, że napoje te zwiększają tętno i ciśnienie. Dla osób, które nie umieją się obejść bez tych „dopalaczy”, mamy też dobrą wiadomość. Najnowsze badania wykazały, że nie trzeba wcale ich pić, by poczuć przypływ energii, bo węglowodany napojów energetyzujących działają głównie za pośrednictwem sygnałów wysyłanych z ust bezpośrednio do mózgu. Specjaliści z Uniwersytetu w Birmingham i Manchester Metropolitan University twierdzą, że wystarczy przepłukać płynem usta, a obecne w jamie ustnej receptory powiadomią mózg, co ma robić. I przyjemność gotowa.
12 Jedna dieta odchudzająca goni następną
Stosowanie niskokalorycznych diet sprawia, że z czasem zmniejsza się tzw. spoczynkowa przemiana materii (najniższa niezbędna energia potrzebna nam do zachowania funkcji życiowych). A im bardziej spada jej wartość, tym trudniej schudnąć. Jeśli jesz za mało posiłków w ciągu dnia, organizm zaczyna odkładać spożyte kalorie w postaci tłuszczu. Niebezpiecznie podwyższa się także stężenie insuliny, co grozi rozwojem cukrzycy. Z kolei diety jednoskładnikowe powodują poważne deficyty białka w organizmie. Źle wpływają na organizm także diety niskowęglowodanowe (mniej niż 50 g węglowodanów dziennie). Powodują utratę wody, a nie tkanki tłuszczowej. Gdy przerywasz taką dietę, ilość wody w organizmie wzrasta i następuje ponowny przybór wagi. Tego typu działania prowadzą jedynie do efektu jojo.
13 Długie noszenie soczewek kontaktowych
Może spowodować niedotlenienie i infekcję rogówki. „Przenoszone” soczewki wywołują podrażnienia i uszkodzenia rogówki, ułatwiając bakteriom (np. Pseudomonas aeruginosa) dostawanie się na powierzchnię oka. Czasem dochodzi nawet do jej owrzodzeń, czyli ubytków. Typowe dolegliwości wywołane przez infekcję (zapalenie) rogówki to: ból i zaczerwienienie oka, odczucie obecności ciała obcego i światłowstręt. W takiej sytuacji trzeba natychmiast wyjąć soczewki i udać się do lekarza okulisty, gdyż konieczne jest miejscowe zastosowanie antybiotyków w kroplach. Kolejnym problemem jest niedotlenienie rogówki. Gdy zbyt długo nie dochodzi do niej tlen z powietrza, odczuwa się lekkie pieczenie, pogarsza się widzenie i pojawia światłowstręt. Ponieważ soczewki kontaktowe osłaniają rogówkę, więc w efekcie jej receptory nie reagują szybko na pojawiające się zagrożenia. Dlatego należy pamiętać o zaleceniach dotyczących bezpieczeństwa ich używania.
14 Okulary dostępne bez recepty
Gdy psuje się wzrok, najprostszym rozwiązaniem wydaje się kupienie optycznych okularów w aptece, na stacji benzynowej czy nawet na bazarze. Jednak wybieranie szkieł na własną rękę to duże ryzyko dla wzroku. Niewłaściwie dobrane, mogą powiększyć wadę i przyspieszyć jej rozwój. Stowarzyszenia Polskich Producentów na rzecz Ochrony i Korekcji Wzroku ostrzega, że nie spełniają one warunków indywidualnej korekcji, np. nie uwzględniają rozstawu źrenic i widzenia obuocznego. Efektem może być, m.in.: osłabienie wzroku, trwałe obniżenie ostrości widzenia, zaburzenie w ocenie wielkości i odległości oglądanego przedmiotu, łzawienie i pieczenie oczu, bóle i zawroty głowy.
15 Niewłaściwe używanie antybiotyków
Leki tego rodzaju mają zdolność niszczenia bakterii lub hamowania ich wzrostu. Niewłaściwie stosowane, prowadzą do powstania zjawiska oporności wśród mikrobów, objawiającego się zanikiem działania antybiotyku na dany szczep bakterii. Choroba może powrócić, a stosowany lek przestanie być skuteczny. W Polsce aż 25 osób na tysiąc niewłaściwie stosuje antybiotyki, także niepotrzebnie je zażywając w czasie infekcji wirusowej. Jak odróżnić zakażenie wirusowe od bakteryjnego? Wysoka gorączka, powyżej 38,5 stopni Celsjusza, silny ból gardła lub bolesny kaszel i ropna wydzielina sygnalizują, że infekcję wywołały bakterie. Przy chorobach wirusowych, takich jak katar, zwykłe przeziębienie, a nawet grypa, podstawą leczenia jest regularne zażywanie witamin i środków przeciwzapalnych. Terapię warto wspomóc witaminą C i E, rutinoscorbinem, lekami homeopatycznymi. Pomagają: herbatka z lipy, syrop z cebuli i smarowanie pleców maścią rozgrzewającą.
16 Zbyt częste wizyty w solarium
Komitet Naukowy ds. Produktów Konsumenckich (Scientific Committee on Consumer Products) ostrzega, że podczas korzystania z solarium można nabawić się czerniaka. Na ten typ raka szczególnie narażone są osoby piegowate i ze znamionami. Częste opalanie się prowadzi też do szybszego starzenia się skóry. Może też wywołać lub prowadzić do nasilenia innych chorób skóry. Należą do nich np. liszaj rumieniowaty, zapalenie skórno-mięśniowe, choroba Dariera. Pod wpływem promieni UV może nasilić się też: liszaj płaski, trądzik różowaty, łojotokowe zapalenie skóry, opryszczka, pokrzywka świetlna, a w niektórych przypadkach trądzik młodzieńczy.



