Na wystąpienie raka wpływa nie tylko sposób odżywiania się, ale też geny, zanieczyszczenie środowiska, ekspozycja na słońce. Nie jest powiedziane, że u każdego narażonego na powyższe nowotwór z pewnością się pojawi. Zła dieta ma jednak ogromny udział w zwiększeniu tego ryzyka.

Tłuste, słone, czerwone...

Żywność będąca źródłem dużych ilości tłuszczu (zwierzęcego, zjełczałego, używanego do smażenia) może zwiększać ryzyko zachorowania na nowotwory: sutka, jelita grubego, macicy, prostaty, żołądka i trzustki.

Ryzyko zachorowania na nowotwór zwiększają także azotany stosowane do peklowania mięs i kumulowane przez warzywa: sałatę, szpinak, rzodkiewkę, buraki czy marchew, do których uprawy stosuje się nawozy azotowe. Azotany mogą być redukowane do azotynów, a te reagują z aminami, tworząc szkodliwe nitrozoaminy. Proces ten hamują duże ilości witaminy C, stymuluje natomiast nadmiar soli kuchennej w diecie. Zaobserwowano, iż zmianom nowotworowym w obrębie żołądka sprzyja wcześniejsza infekcja H. pylori. Orzeszki arachidowe przechowywane w ciepłym i wilgotnym miejscu mogą ulec zasiedleniu przez pleśń Aspergillus flavus, syntetyzującą rakotwórczy związek – aflatoksynę B, która jest szczególnie szkodliwa dla wątroby. Działanie rakotwórcze mają także węglowodory aromatyczne (WWA) powstające w czasie grillowania i wędzenia produktów. Nowotworom jelita grubego sprzyja dieta uboga w błonnik pokarmowy, a obfitująca w mięso czerwone. Alkohol sprzyja powstawaniu raka: wątroby, trzustki, języka, gardła, krtani i przełyku.

Dlaczego właśnie one?

Lista antyrakowych zakupów

Soja

W licznych badaniach dowiedziono, że zawarte w soi izoflawony przeciwdziałają rakowi piersi oraz prostaty (niestety, hamujący wpływ soi na rozwój nowotworów piersi został dowiedziony jedynie w przypadku kobiet, które spożywały ją od wczesnych lat dziecięcych).

Zielona herbata

Wśród jej korzystnych składników wymienia się katechiny. Do grupy tej należy związek EGCG. Udowodniono, że może on blokować przepływ informacji między komórkami nowotworowymi, hamując powstawanie nowych. Wzrost stężenia EGCG we krwi obserwuje się po wypiciu 2–3 szklanek naparu. Aby przeszło do niego jak najwięcej katechin, należy parzyć napój przez 10 minut. Nie należy go przechowywać, gdyż traci cenne właściwości. EGCG nie występuje w tradycyjnej herbacie czarnej. Zielona herbata usprawnia także funkcje wątroby, przez co organ ten może szybciej i efektywniej usuwać rakotwórcze toksyny.

Kurkuma

Przyprawa wchodząca w skład curry stanowi najwyżej 20 proc. mieszanki, a szkoda, bo zawiera kurkumin, czyli związek, który w badaniach laboratoryjnych ograniczał rozwój raka: okrężnicy, wątroby, żołądka i jajników. Powodował także śmierć komórek nowotworowych, poprzez „zmuszanie” ich do autodestrukcji.

Warzywa kapustne
Brokuły, kalafior, brukselka czy kapusta winny być nieodłącznymi elementami diety antyrakowej. Warzywa te, zawierają sulforafan – związek o silnym działaniu przeciwnowotworowym. Hamuje on proces powstawania naczyń krwionośnych (proces angiogenezy), odżywiających komórki nowotworowe, stymulując proces ich obumierania.

Czerwone warzywa

Pomidor, marchew, dynia, cukinia, kabaczki, morele, buraki są bogate w karotenoidy, w tym w likopen. Związek ten ogranicza rozwój niektórych nowotworów, stymuluje komórki układu immunologicznego do obrony. Jego prawdopodobne działanie polega na zakłócaniu wzajemnej komunikacji między komórkami nowotworowymi. Korzystne jest łączenie likopenu z niewielką ilością tłuszczu (jest w nim rozpuszczalny).

Czosnek i cebula

Zawierają związki siarkowe, które redukują działanie kancerogenów powstających w trakcie grillowania mięsa czy palenia tytoniu. Działają także stymulująco na układ odpornościowy.

Probiotyki

Mikroorganizmy probiotyczne hamują wzrost komórek raka okrężnicy, skracając czas kontaktu potencjalnych kancerogenów zawartych w pożywieniu ze ścianą jelita poprzez przyśpieszenie ruchów perystaltycznych. Uszczelniają barierę jelitową, uniemożliwiając przenikanie chorobotwórczych związków do krwiobiegu.

Tłuste ryby morskie

Sardynka, łosoś, makrela czy śledź są źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3. Ograniczają one proces rozprzestrzeniania się raka płuc, piersi, prostaty, nerek. Badania wykazały, że spożywanie ryb minimum 2 razy w tygodniu znacząco zmniejsza zagrożenie chorobą nowotworową.

Owoce jagodowe

Jagody, jeżyny, żurawina, maliny oraz truskawki zawierają kwas elagowy i polifenole. Hamują one tworzenie naczyń krwionośnych odżywiających nowotwór. Stymulują proces obumierania komórek rakowych. Przyśpieszają eliminację kancerogenów, co nie jest bez znaczenia, gdyż związki toksyczne reagują z DNA, powodując mutacje genetyczne, także prowadzące do rozwoju raka.

Czerwone wino

Jest źródłem polifenoli, w tym resweratrolu, spowalniającego proces starzenia się komórek i procesy rakotwórcze. Bardzo duże ilości resweratrolu zawiera wino z rejonu Burgundii (Pinot Noir).

Gorzka czekolada

Ta o zawartości minimum 70 proc. kakao jest świetnym źródłem antyoksydantów i polifenoli. Jedna tabliczka może zawierać nawet dwukrotnie więcej związków hamujących proces angiogenezy i wzrost komórek nowotworowych, niż lampka czerwonego wina.

Opracowano na podstawie: D. Servan-Schreiber: „Antyrak. Nowy styl życia”, Albatros 2008  H. Ciborowska, A. Rudnicka: „Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka”, PZWL 2007, M. Jarosz, B. Bułhak-Jachymczyk: „Normy żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych”, PZWL 2008

Dodaj komentarz