Co to jest ZNP?
Zespół napięcia przedmiesiączkowego. Charakteryzuje się różnorodnością objawów pojawiających się w określonej fazie cyklu, zwykle na kilka dni przed rozpoczęciem krwawienia.
Objawy:
• Wzdęcia i zatrzymywanie płynów w organizmie.
• Ból i obrzmienie piersi.
• Trądzik, opryszczka warg lub skłonność do innego rodzaju opryszczki.
• Przybieranie na wadze (nawet do 2,5 kg) ze względu na zatrzymanie płynów w organizmie i wolniejszy metabolizm.
• Bóle głowy, pleców, stawów i mięśni.
• Zmiany nastroju, niepokój, depresja lub drażliwość.
• Duży apetyt na potrawy słodkie lub słone.
• Zaburzenia snu.
• Senność i zmęczenie lub przeciwnie – duży przypływ energii.
• Uderzenie gorąca, nudności.
• Zaparcia, biegunki albo zaburzenia w oddawaniu moczu.
Wróżnych fazach cyklu hormony decydują nie tylko o twojej psychice i samopoczuciu, ale także o sylwetce. Raz jesteś smuklejsza i czujesz się lekko, innym razem – ociężale. Prześledźmy więc dzień po dniu, co się dzieje w twoim organizmie.
Pierwsze 5 dni
Pojawienie się krwawienia wyznacza początek cyklu: spadek poziomu estrogenów i progesteronu, co wiąże się z poprawą samopoczucia. Znika opuchlizna ciała spowodowana zatrzymywaniem wody w organizmie. Za utratę wagi odpowiada głównie niski poziom estrogenów, który przyspiesza przemianę materii.
Od 6. do 13. dnia
Po miesiączce twoja przysadka mózgowa zabiera się za produkcję hormonu luteiny (LH), który powoduje, że pęcherzyk z komórką jajową rośnie, a jajniki wydzielają coraz więcej estrogenów. Dzięki nim piękniejesz w oczach i rozpiera cię energia.
14. dzień
Owulacja. Hormony szaleją. Estrogeny osiągają najwyższe stężenie, wzrasta też poziom luteiny, co powoduje pęknięcie pęcherzyka z komórką jajową. Czujesz się znakomicie, jesteś sexy. Wzrasta wrażliwość na zapachy, zwłaszcza na męski feromon: androstenol. Rośnie o kilka stopni temperatura, ale to nie oznaka choroby, tylko najlepszy moment, by zostać mamą.
Od 15. do 20. dnia
Zaczyna się nie najlepsza faza cyklu: poziom estrogenów jest wysoki. Możesz czuć się ociężała, a to za sprawą zatrzymywania wody. Twój metabolizm zwalnia, możesz więc trochę przytyć.
Od 21. do 28. dnia
Nadal gorsza faza. Poziom estrogenów szybko spada, a razem z nim maleje ilość progesteronu. Jesteś przygnębiona, nerwowa, masz skłonności do płaczu z byle powodu. Bolą piersi, na twarzy, dłoniach i stopach pojawiają się obrzęki. Nie każda kobieta ma te dolegliwości. Świadczą o zespole napięcia przedmiesiączkowego, w skrócie ZNP.
Nawyki żywieniowe
Odpowiednia dieta może znacznie złagodzić dolegliwości związane z cyklem. Chociaż na kilka dni przed krwawieniem ogranicz spożycie kofeiny, cukru, soli, produktów mlecznych i białej mąki. Staraj się jeść często, a niewielkie porcje. Stabilizuje to poziom insuliny we krwi.
Witaminy i minerały
Wahania nastroju, apetyt na pewne pokarmy, wzdęcia i zmęczenie można wiązać z niedoborem witaminy B6 i magnezu. Magnez tłumi rozdrażnienie, działa też antydepresyjnie i uspokajająco. Przed menstruacją i w jej trakcie staraj się jeść bogate w ten minerał: chleb pełnoziarnisty, kaszę gryczaną, orzechy, pestki słonecznika, rośliny strączkowe oraz kilka razy w tygodniu kostkę gorzkiej czekolady. Jeśli ogarnie cię niepohamowane łaknienie, 2 łyżeczki gorzkiego kakao zalej wrzątkiem, wymieszaj i dodaj odrobinę mleka. To powinno zahamować apetyt na słodkości, a przy okazji dostarcza sporo magnezu.
Witamina B6 przywraca dobry humor, ponieważ bierze udział w produkcji serotoniny, zwanej hormonem szczęścia. Przyspiesza też spalanie tkanki tłuszczowej, dzięki temu nawet jedząc więcej, nie przytyjesz. Bogate w witaminę B6 są: wątróbka, płatki zbożowe, pieczywo razowe, orzechy i banany. Jeśli w twojej diecie brakuje tych składników, sięgnij po preparaty w kapsułkach. 50–100 mg B6 i 250 mg magnezu dziennie na pewno poprawi ci samopoczucie. Comiesięczne krwawienia mogą przyczyniać się do powstawania niedoborów żelaza. Warto zatem wzbogacić dietę w czerwone mięso, podroby, szpinak. Staraj się, by wraz z pożywieniem przyjmować odpowiednie ilości witaminy C, która bierze udział w syntezie hemoglobiny i ułatwia przyswajanie żelaza.
Kwasy tłuszczowe
Ich niedobór przyczynia się do nasilenia objawów ZNP. Dlatego warto zażywać olej z wiesiołka (zawiera egzogenne kwasy tłuszczowe). Stosuj 1 kapsułkę (500 mg) dziennie przez miesiąc, a jeśli to nie przyniesie ulgi, możesz zwiększyć dawkę do 4 kapsułek. Nie zapominaj o tłustych rybach, bogatych w kwasy omega-3, hamujące obniżenie nastroju. Najwięcej ich znajdziesz w śledziu, makreli i łososiu.
Mokry paradoks
W związku z zatrzymaniem wody w organizmie przed miesiączką, możesz być cięższa o 2–3 kilogramy. Pij ok. 1,5 litra wody mineralnej dziennie. Dziwisz się pewnie, ale to jedyny i skuteczny sposób na... pozbycie się nadmiaru płynów z tkanek. Pomaga też jedzenie produktów bogatych w potas: pomidorów, ziemniaków, szpinaku i bananów.
Aktywność fizyczna
Regularne ćwiczenia pobudzają wydzielanie w mózgu endorfin i innych związków, które poprawiają nastrój. Redukują też skutki zatrzymania wody w organizmie. Jeśli nie lubisz intensywnego ruchu, wybierz jogę, medytację, tai chi. Spokojne techniki złagodzą przed menstruacją niepokój, drażliwość i inne uciążliwe objawy emocjonalne. Z jogi szczególnie polecamy pozycje: kobra, łuk i świerszcz.
Zioła i aromaterapia
Wysypiaj się. Niedobory snu mogą pogłębiać zmęczenie i drażliwość. Jest wiele ziół, które pomogą złagodzić dolegliwości podczas cyklu. Zamiast po kawę, sięgaj po melisę – działa wyciszająco, uspokajająco, ułatwia zasypianie. Mniszek lekarski, znany z właściwości moczopędnych i oczyszczających, redukuje przedmenstrualne wzdęcia oraz obrzmienia piersi. Witeks czczony poprawia równowagę hormonalną oraz łagodzi niepokój i depresję. Zielarze chińscy zalecają zioło dong quai (Angelica sinensis), które reguluje wydzielanie hormonów, działa tonizująco na macicę i inne narządy kobiece. Stosuj go w postaci herbaty lub nalewki (3 razy dziennie po 4–6 ml).
Cudowna jest również aromaterapia. Na niepokój i drażliwość pomoże olejek lawendowy lub rumiankowy. Olejek z pietruszki i jałowca działa odwadniająco. Z geranium – łagodzi wrażliwość dotykową piersi. Dodawaj po 6–8 kropli do ciepłej kąpieli.



