Otyłość już dawno przestała być uważana za defekt kosmetyczny. Uznano ją za chorobę cywilizacyjną, która niekorzystnie wpływa na stan wielu narządów wewnętrznych, a także zdecydowanie obniża jakość życia. W Polsce nadwaga występuje u ok. 40 proc. osób, a otyłość – u ok. 25 proc.! Coraz częściej poważne problemy z utrzymaniem prawidłowej wagi mają nastolatki. Niewiele osób tyje z powodów zdrowotnych (np. niedoczynności tarczycy czy zażywania sterydów). Główną przyczyną nadwagi i otyłości jest zjadanie zbyt kalorycznych posiłków (aż 98 proc. przypadków). Zły sposób odżywiania prowadzi do magazynowania nadmiaru energii w postaci tłuszczu. A raz powstała komórka tłuszczowa nie zanika. Dlatego tak trudno powrócić potem do szczupłej sylwetki.

Oto czarna lista dolegliwości, które czyhają na osoby otyłe:

Choroba wieńcowa
To najgroźniejszy zabójca ze wszystkich schorzeń. Z powodu „wieńcówki” umiera co drugi Polak. Aż 40 proc. przypadków związane jest z BMI (wskaźnik masy ciała – skrót od Body Mass Index) przekraczającym wartość 25. Choroba pojawia się wówczas, gdy tętnice wieńcowe dostarczające do mięśnia sercowego krew stają się twarde, a ich światło ulega zwężeniu. Za zły stan tętnic odpowiedzialna jest blaszka miażdżycowa, utworzona przez złogi cholesterolu (związku tłuszczowego produkowanego w wątrobie) i wapnia. Odkłada się ona w ścianach naczyń krwionośnych, co powoduje znaczne zwężenie ich przekroju. Krew płynie coraz węższym strumykiem, coraz słabiej dotlenia serce, mózg i mięśnie. A gdy dojdzie do całkowitego zamknięcia światła naczynia krwionośnego, mamy do czynienia z zawałem serca lub udarem mózgu. Skąd biorą się złogi cholesterolu? Z niewłaściwej diety, za tłustej i mało urozmaiconej.

Nadciśnienie
Wciąż pozostaje główną przyczyną ataku serca, udaru, niewydolności nerek. Wzrost masy ciała o 20 proc. powoduje ośmiokrotny wzrost częstości występowania tego schorzenia.Tętnice zaciskają się tak mocno, że serce musi się bardzo wysilać, aby zapewnić przepływ krwi. A gdy płynie ona pod zbyt dużym ciśnieniem, niszczy gładką wyściółkę tętnic, tworzy w niej szczeliny, sprzyja pękaniu naczyń. W dodatku serce po ciężkiej pracy jest zmęczone i słabnie. Można skutecznie obniżyć zbyt wysokie ciśnienie krwi, kontrolując masę ciała. Już utrata 10 proc. wagi obniża ciśnienie skurczowe o 7 mmHg i rozkurczowe o 4 mmHg.

Jak przechytrzyć statystykę?

Pod względem liczby chorób krążenia nie wypadamy w Europie najlepiej –  z ich powodu umiera u nas dwa razy więcej osób niż w krajach zachodnich. Ponad połowy tych tragicznych skutków można jednak uniknąć, zgłaszając się na regularne badania poziomu cholesterolu we krwi, pomiary ciśnienia, a także dbając o odpowiednią, niskotłuszczową i niskocukrową dietę oraz aktywność fizyczną.

Cukrzyca typu II
W 80-90 proc. przypadków dopada osoby otyłe. Udowodniono, że mężczyźni o obwodzie pasa ponad 100 cm są 12 razy bardziej narażeni na ryzyko zachorowania na cukrzycę niż ci, którzy zepną się paskiem o długości 92 cm. Podobnie jest u kobiet. Te o obwodzie pasa powyżej 80 są poważniej zagrożone chorobą niż kobiety mierzące w talii nieco mniej. Dlaczego? Tłuszcz osadzony na brzuchu utrudnia przedostanie się glukozy do wnętrza komórek i zaburza działanie insuliny. Krąży ona wraz z krwią, zamiast rozbijać nadmiar cukru w komórkach. Konsekwencją zaburzeń przemiany glukozy są zmiany miażdżycopodobne, upośledzenie wzroku, zaburzenia ukrwienia, niewydolność nerek . Warto pamiętać, że prawidłowy poziomu cukru wynosi 100 mg/dl.

Kamica pęcherzyka żółciowego
U osób otyłych występuje sześciokrotnie częściej niż u szczupłych. Żółć jest głównie mieszaniną wody, cholesterolu, tłuszczów, kwasów żółciowych i bilirubiny. Jeśli stężenie cholesterolu i bilirubiny jest za duże, mogą wytrącić się kamienie żółciowe. Najczęściej (w 80 proc. przypadków) spotyka się kamienie cholesterolowe. Kamicy zapobiega dieta uboga w tłuszcze, a bogata w błonnik.

Nowotwory
U ludzi z nadwagą częściej niż u szczupłych występują nowotwory macicy, sutka, jelita grubego, prostaty. Tłuszcz zawiera enzym – aromatazę. Przekształca on hormony nadnerczy w rodzaj estrogenu, który zwiększa ryzyko raka piersi.

Niepłodność
Nadwaga u mężczyzn pogarsza jakość spermy. U kobiet sprzyja występowaniu cykli bezjajeczkowych, a także zwiększa ryzyko powikłań podczas ciąży. Nadmiar kilogramów ma nie tylko niekorzystny wpływ na zdrowie matki (nadciśnienie i cukrzyca), ale także dziecka, u którego mogą wystąpić wady genetyczne.

Żylaki kończyn dolnych
U osób otyłych krew gorzej odpływa z kończyn. Żyły nadmiernie wypełniają się krwią, a to w konsekwencji prowadzi do powstawania żylaków. Niosą one ze sobą wiele zagrożeń i sprzyjają zapaleniu żył, zakrzepom, niewydolności żylnej, owrzodzeniom podudzi. Zakrzepy mogą odrywać się i wędrować z prądem krwi do płuc. Zator płucny jest chorobą zagrażającą życiu. W profilaktyce żylaków niezmiernie ważne jest trzymanie prawidłowej wagi. Trzeba też sporo się ruszać i regularnie ćwiczyć, aby usprawnić pompę mięśniową, z pomocą której krew wraca z nóg do serca.

Zmiany zwyrodnieniowe stawów
Stawy nadmiernie obciążone kilogramami szybciej ulegają uszkodzeniu, w gładkiej chrząstce tworzą się szczeliny, a to prowadzi do bólu. Najbardziej dają się we znaki miejsca szczególnie obciążone: biodra, kolana, kręgosłup. Dodatkowe 5 kg wagi, nasze kolana odbierają jako ciężar 15 kg. Gdy wchodzimy po schodach, wzrasta on o drugie tyle. Przeciążone, zmęczone stawy zaczynają szwankować. Stają się sztywne, szczególnie po okresach dłuższego bezruchu. Bolą, puchną. Choroba może doprowadzić do zniekształcenia i ograniczenia ruchomości stawów, a nawet do inwalidztwa i całkowitego unieruchomienia. Niestety, nie ma na nią skutecznych leków. Zużyte fragmenty trzeba po prostu wymienić operacyjnie. Najskuteczniejsza jest profilaktyka, czyli zrzucenie zbędnych kilogramów.

Zaburzenia oddychania podczas snu
Jeśli obwód twojej szyi przekracza 42 cm, wzrasta ryzyko bezdechu, czyli krótkotrwałego zatrzymania oddechu podczas snu. Nadmierne gromadzenie się tkanki tłuszczowej w okolicy gardła i krtani może utrudniać oddychanie, a także grozić gwałtownym spadkiem poziomu tlenu we krwi, a więc niedotlenieniem mózgu, skokami ciśnienia, zaburzeniami pracy mięśnia sercowego. Bezdech zaburza spokojny nocny odpoczynek, powoduje senność w ciągu dnia, nieustające zmęczenie. Czujesz, że potrzebujesz więcej energii. Ratujesz się energetycznymi przekąskami. Tyjesz. Błędne koło się zamyka.  Bezdech prowadzi także do nadciśnienia i niewydolności krążenia. Gdy choroba nie jest zaawansowana, poprawę może przynieść ograniczenie masy ciała.

Choroby skóry
Otyłość często łączy się z nadmierną potliwością. Na wciąż wilgotnej i ciepłej skórze łatwiej rozwijają się choroby bakteryjne i grzybicze oraz drożdżyce (zwłaszcza pod piersiami, w pachwinach, fałdach brzusznych). Pojawiają się swędzące, owalne zaczerwienienia, skóra pęka i złuszcza się. Problemem jest również cellulit, czyli nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, która tworzy brzydkie wypukłe grudki.

Jaki z tego wniosek?
Jeśli twoje BMI przekracza 25, masz nadwagę, a gdy 30 – jesteś otyła! To znak, że pozbycie się nadmiaru kilogramów jest koniecznością, która ratuje twoje zdrowie, a może nawet życie.

Otyłość otyłości Nierówna: „jabłko” Kontra „gruszka”
Nadmierne odkładanie się tkanki tłuszczowej w okolicach ud i pośladków, potocznie zwane otyłością typu „gruszka”, nie jest aż tak niebezpieczne dla zdrowia, jak otyłość typu „jabłko”. W wypadku tej drugiej bowiem tkanka tłuszczowa gromadzi się w jamie brzusznej. Lokalizacja ta jest szczególnie niekorzystna dla zdrowia, bo, po pierwsze – tłuszcz znajduje się blisko ważnych organów wewnętrznych i łatwiej się do nich przedostaje (najpierw do wątroby, a za jej pośrednictwem do tętnic), a po drugie – nadmiar tkanki tłuszczowej uciska przeponę i płuca, przygniata nerki, które muszą włożyć więcej wysiłku w pompowanie krwi. Obwód talii przekraczający 88 cm to sygnał alarmowy, że zdrowie staje się poważnie zagrożone. A jeśli masz mniej, ale powyżej 80 cm w pasie i inne symptomy, np. nadciśnienie, może to być oznaką zespołu metabolicznego.

Dodaj komentarz