Jaką mamy pewność, że przychodząc do gabinetu dietetyka rzeczywiście trafiamy do profesjonalisty?
- Przede wszystkim, dla bezpieczeństwa pacjentów, dietetyk musi być zarejestrowany, mieć numer i pieczątkę. Aby odpowiedzialnie wykonywać ten zawód, powinno się ukończyć studia o odpowiedniej specjalności, choć nie jest to obowiązkowe. Dietetykę studiuje się na akademiach rolniczych lub medycznych. Wiedzę można zdobyć także w dwuletniej szkole policealnej albo technikum, ale zadania, którym dietetyk musi sprostać, wymagają od niego szerokich wiadomości z wielu różnych dziedzin.
Jak powinna wyglądać pierwsza wizyta, podczas której ustala się cel i plan działania?
- Konsultacja z dietetykiem to rozmowa. Zawsze trochę inna u poszczególnych pacjentów, bo przychodzą oni z własnymi, odmiennymi problemami, a więc potrzebują różnych porad. Warto przypomnieć, że każdy z nas ma sobie tylko właściwą przemianę materii, tak charakterystyczną, jak linie papilarne. Niektórzy chcą schudnąć „tak w ogóle" i pytają, jak mają to zrobić, inni przynoszą długą listę szczegółowych pytań. Podczas pierwszej wizyty pacjent jest poddany badaniom, które pokażą, czy oprócz nadwagi ma on też inne kłopoty zdrowotne. Dietetyk profesjonalnym aparatem wyznaczy dokładne komponenty ciała: mięśnie, tłuszcz, wodę, policzy BMI, zrobi pomiary obwodu talii i bioder, aby określić typ otyłości, co pozwoli zdiagnozować zagrożenia: nadciśnienie, wysoki poziom cukru i cholesterolu. Często do ustalenia diety potrzebne są także badania biochemiczne, które zleca lekarz. Pacjent z rozpoznaniem choroby i wynikami badań zgłasza się do dietetyka, który wybiera kurację uwzględniającą jedno lub więcej zdiagnozowanych schorzeń. Jej podstawą jest oczywiście odpowiednio ułożone menu, ale zależnie od wyników badań, dietetyk opracuje dietę: mniej lub bardziej kaloryczną, bezsolną, nisko- albo wysokobiałkową, bogatą w wapń itd.. Zwykle pacjenci dostają wskazówki dotyczące wartości kalorycznej produktów, zawartości najważniejszych skladników odżywczych, np. błonnika, tłuszczów i witamin, sposobu przyrządzania potraw. Jest też zestaw ćwiczeń odpowiedni do potrzeb i kondycji organizmu. Tak powinien wyglądać ten najważniejszy pierwszy krok.
Czy warto specjalnie iść do dietetyka, skoro badania przy użyciu specjalistycznych urządzeń można bezpłatnie zrobić w aptekach lub centrach handlowych?
- Co prawda, takie urządzenia pokazują jakieś wartości, ale ponieważ nie są zachowane określone standardy, tak naprawdę nic z tych badań nie wynika. Przede wszystkim powinno się je wykonać na czczo lub w 4 godziny po jedzeniu. Wcześniej nie wolno pić kawy, alkoholu ani żadnych napojów energetyzujących. Przez 12 godzin należy pozostawać bez wysiłku fizycznego. Kobiety nie powinny się badać w czasie miesiączki, najlepiej zrobić to w połowie cyklu.
Ze zrzuceniem kilku kilogramów można sobie jakoś poradzić, ale przy dużej nadwadze przychodzi to dużo trudniej...
Odchudzanie jest procesem, który wymaga fachowego nadzoru, żeby nie doszło do zaburzeń ogólnoustrojowych typu: zasłabnięcia, utrata elektrolitów, wypadanie włosów, kłopoty ze skórą, niedobory żywieniowe itp. Poza tym odchudzanie jest leczeniem nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej w organizmie, którą uznaje się za chorobę. Trzeba ustalić jej przyczynę, dobrać indywidualny program odchudzania, pracować nad motywacją i pod fachowym okiem kontrolować uzyskiwane efekty. Czasami niezbędne okazuje się też leczenie farmakologiczne, które musi zaordynować lekarz.
Ile wizyt u dietetyka jest potrzebnych?
Zazwyczaj wystarczą dwie. Czy dotychczasowe zalecenia są skuteczne, okazuje się podczas wizyty kontrolnej po 4-6 tygodniach, gdy dietetyk porównuje nowe wyniki badań z wcześniejszymi. Gdy dieta nie przynosi spodziewanych rezultatów, specjalista opracuje inne założenia. Kuracja powiedzie się, jeśli pacjent będzie ściśle przestrzegał wszystkich zaleceń, dokładnie zapisywał jedzenie i płyny. Średnio przyjmuje się, że należy chudnąć 0,5-1 kg tygodniowo, czyli 4 kg na miesiąc. Ale uwaga: nie może być tak, że np. dieta 1000 kcal jest rozłożona na dwa posiłki. Zadaniem dietetyka jest określenie liczby i wielkości posiłków w ciągu dnia. Pacjent, który oprócz otyłości, cierpi na inne schorzenia, powinien po pół roku zgłosić się na badania podobne do tych, które zostały przeprowadzone przy pierwszej wizycie.
- Kto to jest dietetyk? To specjalista zajmujący się badaniem produktów żywnościowych, planowaniem, nadzorowaniem i stosowaniem naukowych zasad racjonalnego i prawidłowego żywienia dla pojedynczych osób oraz dla większych grup. Dietetyk wspomaga proces leczenia odpowiednim doborem diety lub poprawia samopoczucie pacjenta poprzez odżywianie, dlatego powinien doskonale znać nie tylko anatomię i fizjologię człowieka, ale też skutki działania produktów spożywczych. Ma również obowiązek współpracować z lekarzem, psychologiem oraz rehabilitantem.
- Specjaliści dla ciebie. W ramach Instytutu Żywności i Żywienia im. Prof. Aleksandra Szczygła w Warszawie, organizuje się właśnie Ogólnopolskie Centrum Dietetyki. Pracujący w zespole specjaliści: lekarze, dietetycy, psychologowie i rehabilitanci zajmą się poradnictwem dietetycznym, leczeniem otyłości oraz innymi chorobami i zaburzeniami związanymi z jedzeniem. Otwarcie centrum planowane jest na koniec bieżącego roku.




